فصلنامه حکمت اسرا

فصلنامه حکمت اسرا

ضرورت احیای مفهوم علم مقدس در پارادایم مدرن تربیت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم‌وتربیت دانشگاه خوارزمی، تهران. ایران.
2 دانشیار گروه فلسفه هنر، دانشگاه بوعلی سینا، همدان. ایران.
چکیده
مفهوم علم مقدس در عصر حاضر به‌عنوان ضرورتی برای بازتعریف در پارادایم مدرن تربیت مطرح است. علم تنها پژوهش دنیوی درباره طبیعت نیست و می‌توان طبیعت را از سر دقت و با نگاهی منطقی و در عین حال از منظر قدسی به کاوش گرفت. پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه «علم مقدس» در نظام تربیتی معاصر و با اتکا به آرای سنت‌گرایانی چون نصر، شوان و گنون صورت گرفته است. این پژوهش که به روش تحلیل محتوای کیفی و استنتاج فلسفی انجام شده  و با تحلیل مبانی فلسفی سنت‌گرایان در سه محور، در پی پاسخ به این پرسش اساسی است که چگونه می‌توان با احیای مفهوم علم مقدس، بحران معنویت در پارادایم مدرن تربیت را مورد توجه قرار داد. این پژوهش علاوه بر تبیین فلسفی، الگویی عملیاتی برای تلفیق علم مقدس در برنامه‌ریزی تربیتی معاصر ارائه می‌دهد. دستاورد نوآورانه این پژوهش، ارائه چارچوبی کاربردی برای بازطراحی برنامه‌های تربیتی با تکیه بر اصول علم مقدس است.
 یافته‌ها نشان می‌دهد که علم مقدس به مثابه دانشی جامع‌نگر، می‌تواند با تأکید بر اهدافی همچون «پرورش بعد متعالی انسان»، «کشف عظمت درونی یا هویت‌یابی معنوی»، «ایجاد هماهنگی بین ساحت‌های مختلف وجودی» و «نظم‌بخشی به نفس»، زمینه‌ساز تربیتی متوازن و همه‌جانبه گردد. روش‌های پیشنهادی در این راستا شامل بازنگری در مفهوم دین، بهره‌گیری از هنر مقدس، تعادل‌بخشی به عقل، و توجه به مسیر درونی است. در نهایت، این پژوهش بر این نتیجه تأکید می‌ورزد که رویکرد سنت‌گرایانه با تکیه بر بن‌مایه‌های معنوی و حکمت جاودان، نه تنها ظرفیت لازم برای غنا بخشیدن به پارادایم مدرن تربیت و زدودن غبار تک‌بعدی‌نگری را داراست، که می‌تواند به تعالی معنوی و تکوین هویت یکپارچه و متعادل انسانی در رویارویی با پیچیدگی‌های جهان نو بینجامد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The necessity of reviving the concept of sacred knowledge in the modern paradigm of education.

نویسندگان English

hamid armani 1
ali salmani 2
1 A PhD student in Philosophy of Education at Kharazmi University
2 Associate Professor of Philosophy of Art. Bu-Ali Sina University. Iran.
چکیده English

In the contemporary intellectual landscape, the concept of Scientia Sacra—or Sacred Science—emerges as a critical corrective, necessitating a profound redefinition of the prevailing modern paradigm of education. This study posits that authentic science transcends mere secular inquiry into natural phenomena; it encompasses a disciplined, logical, yet simultaneously sacral contemplation of nature. Drawing principally upon the foundational works of perennialist philosophers - notably Seyyed Hossein Nasr, Frithjof Schuon, and René Guénon - this research elucidates the epistemic and ontological status of Sacred Science within contemporary pedagogy.
Employing a qualitative methodology of content analysis and philosophical hermeneutics, the investigation excavates the perennialist intellectual tradition across three constitutive axes: a sacred ontology, a sapiential anthropology, and an intuitive epistemology. Its central inquiry addresses how the revitalization of Sacred Science can diagnose and remediate the prevailing crisis of spirituality endemic to modern educational frameworks. Beyond theoretical exposition, the study proposes an operational model for the principled integration of sacred knowledge into contemporary curricular design. Its primary scholarly innovation lies in constructing a practical framework for re-engineering educational programs grounded in the tenets of Sacred Science.
The findings demonstrate that Sacred Science, conceived as holistic and integrative knowledge, fosters a balanced and comprehensive pedagogy. It achieves this by prioritizing the cultivation of humanity's transcendent dimension, facilitating profound self-discovery and spiritual identity formation, harmonizing the diverse aspects of human existence, and instilling inner discipline. Proposed pedagogical strategies include a hermeneutical re-engagement with the concept of religion, the incorporation of sacred art, the rebalancing of rational faculties, and the nurturing of the inward journey.
In conclusion, this research asserts that the perennialist approach, anchored in the principles of spiritual intellect and philosophia perennis, possesses the requisite capacity to enrich the modern educational paradigm. By transcending its characteristic reductionism, this approach paves the way for spiritual transcendence and the formation of an integrated, balanced human identity, capable of navigating the complexities of the contemporary world.

کلیدواژه‌ها English

Traditionism
Sacred Science
Spiritual Education
Perennial Wisdom
the Crisis of Modernity
آرمانی، حمید (۱۴۰۱). جایگاه هنر مقدس در تربیت عصر نوین، دوفصلنامه فلسفه تربیت، ۷(۱)، صص. ۷۴-۵۱. 
الدمدو، کنت (۱۳۸۹). سنت‌گرایی دین در پرتو فلسفه جاویدان، ترجمه رضا کورنگ بهشتی، تهران: حکمت. 
باقری، خسرو، سجادیه، نرگس و توسلی، طیبه (۱۳۹۴). رویکردها و روش‌های پژوهش در فلسفه تعلیم و تربیت، تهران: مطالعات فرهنگی و اجتماعی. 
بورکهارت، تیتوس (۱۳۹۴). کیمیا: علم جهان علم جان، ترجمه گلماز رعدی آذرخشی و پروین فرامرزی، نشر کیمیای حضور. 
بورکهارت، تیتوس (۱۳۸۹). جهان‌شناسی سنتی و علم جدید، ترجمه حسن آذرکار، نشر حکمت. 
بورکهارت، تیتوس (۱۳۷۴). درآمدی بر آیین تصوف، ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی. 
باقری‌نیا، حسن (۱۳۹۵). تبیین تطبیقی مبانی فلسفی رویکرد سنت‌گرایانه حسین نصر و رویکرد نگرایانه حامد ابوزید در آسیب‌شناسی تربیت دینی، پژوهش‌نامه مبانی تعلیم و تربیت. 
جهانبگلو، رامین (۱۳۹۵). در جست‌وجوی امر قدسی، ترجمه مصطفی شهرآیینی، تهران: نشر نی. 
حسن‌زاده، صالح و شیخ، مهدی (۱۳۹۵). رابطه سنت‌گرایی با معرفت دینی، فصلنامه علمی پژوهشی آینه معرفت. 
شوان، فریتیوف (۱۳۸۸). انسان‌شناسی معنوی، ترجمه علیرضا رضایت، اطلاعات حکمت و معرفت. 
شوان، فریتیوف (۱۳۸۸). کاست‌ها و نژادها، ترجمه بابک عالیخانی و کامران ساسانی، تهران: حکمت. 
شوان، فریتیوف (۱۳۸۱). گوهر و صدف عرفان اسلامی، ترجمه مینو حجت، تهران: سهروردی. 
فرهنگ، علیرضا (۱۳۹۴). ساحت وحیانی دین از منظر سنت‌گرایان و نواندیشان دینی معاصر، فصلنامه اندیشه دینی. 
قزلسفلی، محمدتقی و زارع، ویدا (۱۳۹۵). معنازدگی و بی‌هویتی مسلمان در جهان مدرن، مجله علوم انسانی اسلامی. 
کوماراسوامی، آندانا (۱۳۸۶). فلسفه هنر مسیحی و شرقی، ترجمه امیرحسین ذکرگو، تهران: فرهنگستان هنر. 
کوئین، ویلیام (۱۳۹۵). یگانه سنت، ترجمه رحیم قاسمیان، نشر کیمیای حضور. 
گنون، رنه (۱۳۹۳). بحران دنیای متجدد، ترجمه حسن عزیزی، نشر کیمیای حضور. 
لینگز، مارتین (۱۳۹۶). باورهای کهن و خرافه‌های مدرن، ترجمه سعید تهرانی نسب، تهران: حکمت. 
مهدوی، منصور و کرباسی‌زاده، علی (۱۳۹۰). نقد و بررسی سنت متعالی ادیان در گفتمان سنت‌گرایی، معرفت ادیان. 
نصر، سید حسین (۱۳۹۶). معرفت و امر قدسی، ترجمه فرزاد حاجی میرزایی، تهران: نشر فروزان روز. 
نصر، سید حسین (۱۳۹۵). گلشن حقیقت، ترجمه انشاءالله رحمتی، تهران: نشر سوفیا. 
نصر، سید حسین (۱۳۹۳). نیاز به علم مقدس، ترجمه حسن میانداری، قم: نشر طه. 
نصر، سید حسین (۱۳۹۲). انسان سنتی و مدرن، ترجمه مهدی نجفی افرا، تهران: جامی. 
نصر، سید حسین (۱۳۹۱). در مسیر سنت‌گرایی، ترجمه مسعود رضوی، نشر علم. 
نصر، سید حسین (۱۳۸۸). معرفت و معنویت، ترجمه انشاءالله رحمتی، تهران: نشر سهروردی. 
نصر، سید حسین (۱۳۸۲). آموزه‌های صوفیان از دیروز تا امروز، ترجمه حسین حیدری و محمدهادی امینی، تهران: قصیده‌سرا. 
نصر، سید حسین (۱۳۸۰). هنر مقدس در فرهنگ ایران، ترجمه محمد آوینی، نشریه هنر دینی. شماره ۲. 
لینتن، نوربرت (۱۳۸۳). هنر مدرن، مترجم علی رامین، نی: تهران. 
عباس‌تبار، رحمت و زارع، ویدا (۱۳۹۵). معنازدگی و بی‌هویتی مسلمان در جهان مدرن. 
ابراهیمی دینانی، غلامحسین. (1387). دفتر عقل و آیت عشق ، ج 1. هرمس.
Frithjof Schuon (1976), Islam and the Perennial Philosophy, Al Tajir Trust.
 Nasr, S.H. (1972), Sufi Essays, First published, London: George Allen & Unwin Ltd.
 Pallis, M. (1991), The Way and the Mountain, London.
 Schuon, F. (1981), Esoterism as Principle and as Way, Translated by William Stoddart, London: Perennial Books.