فصلنامه حکمت اسرا

فصلنامه حکمت اسرا

نگرشی تحلیلی بر جایگاه اسم دهر عرفانی در هستی شناسی شهودی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته تصوف وعرفان اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب قم.
2 استادیار گروه عرفان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی قم، ایران.
3 استادیار و عضو هیئت علمی دانشکده عرفان دانشگاه ادیان و مذاهب قم. ایران.
چکیده
اسم دهر به عنوان یکی از اسماء کلّیه الهیه در نظام اسمائی عرفان جایگاه ویژه‌ای‌دارد.ماهیت شناسی این اسم جزء سرفصل‌های مهجور ، در آثار مکتوب عرفان نظری است.هر چند معمار ساختمان حکمت شهودی یعنی ابن عربی و شارحان متقدّم مکتب او ، سطرهایی کوتاه در معرّفی این اسم در میراث معرفتی خود به یادگار گذاشتند ، امّا اهتمام به ماهیّت شناسی تفصیلی این اسم وشناخت جایگاه آن از منظر هستی شناسی ، در محافل علمی و آثار عرفانی ، به ویژه در دوره معاصر مورد توجه قرار نگرفته است .اسم دهر در عرفان پاسخی برای علّت همه تقدم‌ها و تاخر‌ها در سرتاسر پهنه هستی است . و با نگاه توحیدی ناب ، این قبل و بعد بودن را تنها به خصوصیات ذاتی اشیاء منتسب نمی‌کند ، بلکه آن را به احکام یکی از اسمای الهی با عنوان دهر منسوب می‌نماید. لذا در این نوشتار، با روشی تحلیلی بر پایه سخنان قدما ، ماهیّت این اسم الهی و جایگاه آن در هستی شناسی شهودی به عنوان روح زمان و اصل همه تدرّج‌ها از جمله ترتیب شرایع و تدوین ادوار تاریخی بشر، به صورت تفصیلی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته، و همچنین مرزهای دقیق معرفتی این اسم بامفاهیم مشابه، مثل مشیت الهی و اسم مقدِّر نیز مشخّص گردیده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

An analytical perspective on the position of the mystical "name of Dahr" in mystical ontology

نویسندگان English

Mahdi Hassan Ahangari 1
Ali Fazli 2
Reza Elahi Manesh 3
1 PhD student in Islamic Sufism and Mysticism, Qom University of Religions and Denominations (mahdihassanahangari@gmail.com)
2 Assistant Professor, Mysticism Department, Qom Institute of Islamic Culture and Thought.
3 Assistant Professor and Faculty Member, Faculty of Mysticism, Qom University of Religions and Denominations.
چکیده English

The nature of this name is one of the abandoned chapters in the written works of theoretical mysticism. Although” Ibn Arabi “ and the early commentators of his school left short lines introducing this name in their epistemological heritage, but the attention to the detailed nature of this name and understanding its place from the perspective of ontology, in scientific circles and mystical works, especially in The contemporary period has not been considered. In mysticism, the name Dahr is an answer to the cause of all progress and delay in the entire universe And with a pure monotheistic view, she does not attribute this being before and after only to the inherent properties of objects, but also attributes it to the rulings of one of the divine names called Dahr. Therefore, this article aims to analyze in detail the nature of this name of God and its position in the mystical ontology as the spirit of time with an analytical method based on the words of the predecessors. And to determine the effects of this name of God in the order of religions and compilation of human historical periods , and to specify the exact epistemic boundaries of this name with concepts such as the will of God and "the name of Moghadder".

کلیدواژه‌ها English

mysticism
Existential order
time
history
The mystical name of Dahr
  1. قرآن کریم.
  2. ابن عربی، محی الدین بن عربی، (بی تا)، فتوحات مکیه (أربع مجلدات)، بیروت: نشر دارصادر.
  3. جامی، عبدالرحمن، (1383 ه ش)، أشعه اللمعات، تحقیق و تصحیح: رستگار مقدم گوهری، هادی، قم: انتشارات بوستان کتاب.
  4. جوادی آملی، عبدالله، (1393 ه ش)، رحیق مختوم، تحقیق: پارسا نیا، حمید، قم: نشر إسراء.
  5. خلیل بن احمد، (1409 ه ق)، العین، تحقیق: مخزومی، مهدی، سامرائی، ابراهیم، قم: نشرموسسه دارالهجره.
  6. خمینی، روح الله (رهبر و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران)، (1410 ه ق)، تعلیقات علی شرح فصوص الحکم و تعلیقات علی مصباح الانس، تحقیق و تصحیح: رحیمیان، حسن، قم: پاسدار اسلام.
  7. ــــــــــــــــــــــــ ، 1380 ه ش، شرح چهل حدیث، قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
  8. دهخدا، علی اکبر، (1373 ه ش)، لغت نامه، تهران: نشر روزنه.
  9. سید مرتضی، علی بن حسین، (1998م)، أمالی المرتضی، تصحیح: ابراهیم، محمد ابوالفضل، قاهره: نشر دارالفکر العربی.
  10. طوسی، محمد بن حسن (شیخ طوسی)، (1425 ه ق)، الغیبه، قم: موسسه المعارف الاسلامیه.
  11. عابدی شاهرودی، علی، (1374 ه ش)، بررسی مقدماتی تئوری زمان، مجله کیهان اندیشه، آذرو دی، شماره
  12. فضلی، علی، (1390 ه ش)، هستی شناسی عرفانی از دیدگاه میرزا هاشم اشکوری، قم: نشر ادیان.
  13. فناری، محمد بن حمزه، (2010م)، مصباح الأنس بین المعقول و المشهود، تصحیح و تحقیق: الکیالی، عاصم ابراهیم، بیروت: دارالکتب العلمیه.
  14. قونوی، صدرالدین، (1381 ه ش)، إعجاز البیان فی تفسیر أم القرآن، تصحیح و تحقیق: آشتیانی، سید جلال الدین، قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.
  15. قیصری، داوود بن محمود، (1375 ه ش)، شرح فصوص الحکم، تصحیح و تحقیق: آشتیانی، سید جلال الدین، تهران: شرکت انتشارات علمی فرهنگی.
  16. ــــــــــــــــــــــــ ، (1398 ه ش)، ترجمه مقدمه شرح قیصری بر فصوص الحکم، مترجم: سید موسوی، سید حسین، تهران: انتشارات حکمت.
  17. مدد پور، محمد، (1378 ه ش)، سیر فرهنگ و ادب در ادوار تاریخی، تهران: انتشارات سوره.
  18. معلوف، لویس، (1994 م)، المنجد فی اللغه، بیروت: نشر دار المشرق.
  19. مکّی، ابوطالب، (1417 ه ق)، قوت القلوب فی معامله المحبوب، بیروت – لبنان، نشر دارالکتب العلمیه.
  20. ملا صدرا، محمد بن ابراهیم شیرازی، (1382 ه ش )، شرح و تعلیقیه بر الهیات شفاء ابن سینا، تصحیح: حبیبی، نجف قلی، تهران – ایران، بنیاد حکت اسلامی صدرا.
  21. ملک شاهی، حسن، (1392 ه ش)، ترجمه و شرح اشارات و تنبیهات ابن سینا، تهران ـ ایران، انتشارات سروش.
  22. مهنا، عبد الله بن علی، (1413 ه ق)، لسان اللسان: تهذیب لسان العرب، بیروت: نشر دار الکتب العلمیة.
  23. میرداماد، محمدباقر بن محمد، (1374 ه. ش)، القبسات، به اهتمام: ایزوتسو، توشیهیکو/ محقق، مهدی/ دیباجی، ابراهیم، تهران:دانشگاه تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ.
  24. نیشابوری، مسلم بن حجاج، (بی تا)، صحیح مسلم، قم: کتابخانه دیجیتال نور
  25. همدانی، عین القضات، (1393 ه ش)، غایه الامکان فی درایه المکان یا رساله الامکنه و الازمنه، به کوشش: فرمنش، رحیم، تهران: انتشارات مولی.