فصلنامه حکمت اسرا

فصلنامه حکمت اسرا

چیستی علوم انسانی اسلامی از منظر آیت‎الله جوادی آملی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران. تهران. ایران.
چکیده
ایده علوم انسانی اسلامی چندین دهه است که در حوزه‌های معرفتی جهان اسلام مورد بحث و بررسی است. در این راستا آیت‎الله جوادی آملی از جمله اندیشمندانی است که در بستر حکمت و فلسفه اسلامی درباره این موضوع ضمن مباحث مختلف دیدگاه خویش را ارائه داده‌ است. ایشان از رهگذر عبور از تلقی تجربه گرایانه به علم و علوم انسانی نافی تقید علم در معنای حسی و تجربی است و معتقد است هویت علم و از جمله علوم انسانی در انکشاف آن نسبت به معلوم است. ایشان با تمایز میان دو دسته معلومات در علوم طبیعی و علوم انسانی، معیار اسلامی بودن علوم انسانی را علاوه بر انکشاف علم نسبت به معلوم، تطابق موضوع با اراده تشریعی خداوند می‌داند، بدین صورت که اگر موضوع علوم انسانی در نسبت با اراده تشریعی خداوند در نظر گرفته شود و علوم انسانی متکفل بررسی چنین موضوعی باشد، علوم انسانی اسلامی محقق خواهد بود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Nature of Islamic Humanities from the Perspective of Ayatollah Javadi Amoli

نویسنده English

Hosein Hajmohamadi
Member of Faculty of Social Sciences, University of Tehran. Tehran. Iran.
چکیده English

The idea of Islamic humanities has been a subject of discussion and examination in the intellectual domains of the Islamic world for several decades. In this context, Ayatollah Javadi Amoli is among the scholars who have presented their perspectives on this topic within the framework of Islamic philosophy and wisdom. By transcending the empiricist view of science and humanities, he denies the confinement of knowledge to its sensory and empirical meaning and believes that the identity of science, including the humanities, lies in its Discovery of the known. Distinguishing between natural sciences and humanities, he considers the criterion for the Islamization of humanities to be, in addition to the Discovery of knowledge about the known, the alignment of the subject matter with God’s legislative will. That is, if the subject matter of humanities is considered in relation to God’s legislative will and humanities undertake the study of such a subject, Islamic humanities will be realized.

کلیدواژه‌ها English

Religious science
Islamic humanities
Javadi Amoli
credits
  1. قرآن کریم.
  2. نهج البلاغه.
  3. امام جعفر بن محمد الصادق (1400 ق). مصباح الشریعه و مفتاح الحقیقه. منسوب به امام جعفر صادق علیه السلام. قم: موسسه الاعلمی للمطبوعات.
  4. بنتون، تد؛ کرایب، یان (1384). فلسفه علوم اجتماعی، بنیادهای فلسفی تفکر اجتماعی. ترجمه شهناز مسمی پرست و محمود متحد. تهران: نشر آگاه.
  5. پارسانیا، حمید (1400). جهان‌های اجتماعی، قم: کتاب فردا.
  6. ـــــــــــــ (1401). فلسفه و روش علوم اجتماعی، قم: بوستان کتاب
  7. ـــــــــــــ (1402). بیست پرسش درباره علم دینی، تهران: انتشارات موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم.
  8. جوادی آملی، عبدالله (1380). انتظار بشر از دین، قم: موسسه اسراء.
  9. ــــــــــــــــــ (1381). شریعت در آینه معرفت، قم: موسسه اسراء.
  10. ــــــــــــــــــ (1387). منزلت عقل در هندسه معرفت دینی، قم: موسسه اسراء.
  11. ــــــــــــــــــ (1401). علم دینی، تحقیق و تنظیم: حمید پارسانیا، تهران: انشارات دانشگاه تهران.
  12. چالمرز، آلن، اف (1387). چیستی علم، درآمدی بر مکاتب علم شناسی فلسفی، ترجمه سعید زیباکلام، تهران: انتشارات سمت.
  13. فارابی، ابونصر محمد بن محمد (1995م). تحصیل السعاده، بیروت: دار و مکتبة هلال.
  14. فروند، ژولین (1393). نظریه‌های مربوط به علوم انسانی، ترجمه علی محمد کاردان، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
  15. راغب اصفهانی، حسین (1404ق). المفردات فی غریب القرآن؛ چاپ دوم، تهران: دفتر نشر کتاب.
  16. ریتزر، جورج (1381). نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر، محسن ثلاثی، تهران: علمی.
  17. طریحی، فخرالدین (1408ق). مجمع البحرین؛ تحقیق السید احمد الحسینی، الطبعه الثانیه، نشرالثقافه الاسلامیه.
  18. Crotty, Michael (1998), the Foundations of Social Research، Meaning and Perspective in the Research Process, London، Sage Publication Ltd.
  19. Weber, M. (1922, 1947) the Theory of Social and Economic Organisation. New York، Oxford University Press.
  20. Westby, David L. (1991), the Growth of Sociological Theory, New Jersy: Prentice-Hall.
  21. Appelrouth, S. and L. D. Edles (2006), Sociological Theory in the Contemporary Era: Text and Readings, London: Pine Forge Press.
  22. Allen, Kenneth (2005), Explorations in Classical Sociological Theory: Seeing the Social World, London: Pine Forge Press.