فصلنامه حکمت اسرا

فصلنامه حکمت اسرا

بررسی مصداقیت فطرت الهی برای تجربه دینی در منظر آیت الله جوادی آملی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری مدرسی مبانی نظری اسلام، دانشگاه معارف اسلامی قم.
2 دکتری مدرسی مبانی نظری اسلام، دانشگاه تهران، پردیس فارابی قم.
چکیده
یکی از راه‌های ویژه برای ارتباط بین حق و خلق، بحث «فطرت الهی» انسان است. قبول این دیدگاه می‌تواند مباحث مطرح در بحثِ تجربه دینی را دچار تحولاتِ درخور توجهی نماید. از این‎رو، در این مقاله سعی می‌شود با بیان چیستی و انواع تجربیات دینی، بالخصوص دیدگاه استاد آیت‎الله جوادی آملی از فطرت الهیِ انسان؛ به بررسی چگونگی مصداق‌پذیری این دیدگاه در ذیل انواع تجربیات دینی اهتمام ورزیده ‌‌شود. همچنین با این بررسی، چراییِ وجودِ فطرت نیز تبیین می‌شود. با انجام این بررسی به روش تحلیلی – اسنادی و با تطبیق صورت گرفته شده بین تجربیات دینی و فطرت الهی از منظر استاد جوادی آملی، مشخص می‌شود؛ فطرت در دیدگاه ایشان، از مصادیق تجربۀ دینی و از انواع آن بوده و با توجه به نوع نگاه ایشان در این‎باره، در ذیل تجربیات عرفانی چه در معنای عام و چه در معنای خاص آن قرار می‌گیرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Examining the validity of divine nature for religious experience in the perspective of Ayatollah Javadi Amoli

نویسندگان English

yaser hashemi 1
ahmad valiee 2
1 Ph.D of Field: Teachings Islamic studies Branch: Theoretical foundations of Islam, Islamic Maaref University
2 Ph.D of Field: Teachings Islamic studies Branch: Theoretical foundations of Islam, University of Tehran, Farabi Pardis Qom.
چکیده English

One of the special ways to communicate between the right and creation is the discussion of the "divine nature" of man. Therefore, in this article, we try to express the nature and types of religious experiences, especially Ayatollah Javadi Amoli's view of the divine nature of man; Care should be taken to examine how this point of view can be validated under various religious experiences. With the investigation done by the analytical-documentary method, and with the comparison made between religious experiences and divine nature from his point of view, it is clear that the nature that is presented from the perspective of Ayatollah Javadi is one of the examples of religious experience and one of its types. According to his view on this matter, it is placed under mystical experiences, both in its general sense and in its specific sense.

کلیدواژه‌ها English

Nature
religious experience
mystical experience
Ayatollah Javadi Amoli
  1. ابن‌سینا، حسین ابن عبدالله، (1404 ه.ق)، الشفاء ـ الهیات، به تصحیح سعید زائد و الاب قنواتی، قم: مکتبة آیت‎الله مرعشی نجفی.
  2. اتو، رودلف اتو، (1380)، مفهوم امر قدسی، ترجمه همایون همتی، تهران: شرکت انتشارات نقش جهان.
  3. استامپ و دیگران، النور، (1383)، درباره دین، ترجمه مالک حسینی و همکاران، تهران: هرمس، چاپ اول.
  4. پترسون و دیگران، (1376)، عقل و اعتقاد دینی، ترجمه احمد نراقی و ابراهیم سلطانی، تهران: طرح‌نو.
  5. پراودفوت، وین، (1377)، تجربه دینی، ترجمه عباس یزدانی، قم: مؤسسه فرهنگی طه، چاپ اول.
  6. پناهی آزاد، حسن، (1395)، تبیین و بررسی هستی و چیستی ادراک امر متعالی در تجربه دینی، اندیشه نوین دینی، سال 12، شماره 45، ص 59-72.
  7. جوادی آملی، عبد‌الله، (1390)، ادب فنای مقربان، ج 7، محقق مجید حیدری‎فرد و احسان ابراهیمی، قم: مرکز نشر اسراء.
  8. __________، (1384ج)، تبیین براهین اثبات وجود خدا، محقق حمید پارسا‌نیا، قم: مرکز نشر اسراء، چاپ چهارم.
  9. __________، (1383)، توحید در قرآن، محقق حیدر‌علی ایوبی، قم: مرکز نشر اسراء.
  10. ______، (1384ب)، حیات حقیقی انسان در قرآن، محقق غلامعلی امین دین، قم: مرکز نشر اسراء.
  11. __________، (1386)، سرچشمه اندیشه، ج 6 ـ 1، محقق عباس رحیمیان محقق، قم: مرکز نشر اسراء، چاپ پنجم.
  12. __________، (1384الف)، فطرت در قرآن، محقق محمد‌رضا مصطفی‌پور، قم: مرکز نشر اسراء، چاپ سوم.
  13. __________، (1384 د)، وحی و نبوت در قرآن، محقق علی زمانی قمشه‎‎‎ای، قم: مرکز نشر اسراء، چاپ دوم.
  14. __________، (1387)، عین نضاخ، ج 3، محقق حمید پارسانیا، قم: مرکز نشر اسراء، چاپ اول.
  15. __________، (1389)، منزلت عقل در هندسه معرفت دینی، محقق احمد واعظی، قم: مرکز نشر اسراء، چاپ چهارم.
  16. ربانی گلپایگانی، علی، (1381)، تجربه دینی و مسئله عینیت، قبسات، دوره 7، شماره 26، ص 30-42.
  17. ___________، (1388)، چیستی تجربه ینی، فصلنامه علمی‌و پژوهشی کلام اسلامی، سال هجدهم، شماره 70، ص 20-28.
  18. رو، ویلیام، (1381)، فلسفه دین، ترجمه قربان علمی، تبریز: انتشارات آیین.
  19. صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، (بی‎تا)، الشواهد الربوبیة، مشهد: دانشگاه مشهد.
  20. قائمی‌نیا، علیرضا، (1381)، تجربه دینی و گوهر دین، قم: بوستان کتاب.
  21. قیصری، داود بن محمود، (1375)، شرح فصوص‌الحکم، به کوشش سید‌جلال‌الدین آشتیانی، تهران: شرکت علمی‌و فرهنگی.
  22. کاپلستون، فردریک، (1380)، تاریخ فلسفه، ج 1 ـ 9، ترجمه بهاء‌الدین خرمشاهی، تهران: انتشارات سروش، چاپ چهارم.
  23. کاکایی، قاسم، (1381)، وحدت وجود به روایت ابن‌عربی و مایستر اکهارت، تهران: هرمس.
  24. گیسلر، نورمن، (1391)، فلسفه دین، ترجمه حمید‌رضا آیت‌اللهی، تهران: حکمت.
  25. مایلز، توماس ریچارد، (1380)، تجربه دینی، ترجمه جابر اکبری، تهران: سهروردی.
  26. وکیلی، هادی، (1385) فلسفه تجربه عرفانی، قبسات، دوره 11، شماره 39 ـ 40، ص 67-92.
  27. هرد، گری لکود، (1382)، تجربه عرفانی و اخلاقی، ترجمه لطف الله جلالی و محمد سوری، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  28. یوسفیان، حسن، (1391)، کلام جدید، تهران: سمت؛ قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، چاپ پنجم.
  29. یوسفیان، حسن، (1397)، مبانی اندیشه اسلامی‌دو، قم: دفتر نشر معارف، چاپ هفدهم.
  30. Brightman, E.S., (1947) A Philosophy of religion, New York: Boston university.
  31. Davis, Caroline Franks, (1989) The Evidential force of Religious Experience, New York: Oxford University press.
  32. Swinburne, Richard, (2004) The Existence of God, New York: Oxford University Press.