فصلنامه حکمت اسرا

فصلنامه حکمت اسرا

مبانی انسان شناختی شکل گیری و حجیت سیره عقلاء

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار دانشگاه قرآن و حدیث قم
چکیده
موضوع اصل تحقیق حاضر بررسی تاثیر مبانی مختلف انسان شناسی در تحلیل چگونگی شکل گیری و حجیت سیره عقلاء است. روش به کار رفته در پژوهش حاضر رویکرد تحلیلی غیرانتقادی است. ضرورت تحقیق از آن جهت است پژوهش های پیشین به تحلیل مبانی انسان شناختی سیره عقلاء نپرداخته اند .

نتایج برآمده از تحقیق حاضر عبارت است از: حجیت سیره عقلاء از منظر رویکرد تطورگرایی به گونه ای است که نه نیازمند به تایید از سوی شارع است و نه اتصالش به زمان معصوم علیه السلام در آن شرط است بلکه سیره مستحده نیز حجت است برخلاف سیره عقلاء از منظر اشاعه گرایی که حجیت سیره منوط به تایید و امضای شارع است. کما اینکه در ساختارگرایی با هر دو نتیجه مخالفت صورت گرفته و سیره حجت فطری قلمداد می شود و نیازی به تایید شارع ندارد.

انسان شناسی دینی با تکیه بر ساحت عقلی انسان به ویژه تمسک به دو اصل اصاله تعمیم الفهم و العمل و اصاله التعلیم (رابطه عقل با نبوت) و با بهره گیری از ساحت فطرت انسان و همچنین چندساحتی دانستن انسان و تاکید بر کرامت اکتسابی اجتماعی انسان در تحلیل نحوه شکل گیری سیره عقلاء یاری رسان است. همچین با توجه به ساحت عقلی انسان به ویژه تکیه بر دو اصل وصول به واقع و اصل انسجام فکری و عملی و با بهره گیری از مسئولیت اجتماعی انسان بر حجیت سیره در صورت عدم مخالفت پافشاری می کند همانطور که از اصل هدایت پذیری (نیازمندی به هدایت) در اثبات حجیت استفاده می کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Basics of anthropology of Sira al-Aqla

نویسنده English

mehdi nosratian ahoor
Scholar
چکیده English

The main subject of the present research is to investigate the impact of different anthropological foundations in analyzing the formation and validity of the intellectual way of life.

The most important achievements of the present research are: The most important component of the social evolution approach is the insistence on the need to adapt to the environment and society. According to this approach, the formation of any way of life depends on the conditions of the society, and it is simply not possible to prohibit rational ways of life.From the point of view of diffusionism, humans are very weak in producing culture. According to this approach, the life of general intellectuals can be considered as one of the intact elements of early culture, but the life of non-general intellectuals can be considered a changed form of the element of early culture. Based on this approach, just as it can be attributed to the natural origin of the way of the wise, it can be considered as derived from the teachings of the prophets, just as it can be considered the result of the coercion of the rulers.

کلیدواژه‌ها English

The life of the wise
the validity of the wise life
the formation of the wise life
anthropology and the wise life
  1. ابن منظور (1414 ق‏). لسان العرب‏، سید جمال الدین میر دامادى‏، بیروت، دار الفکر- دار صادر، چاپ سوم‏.
  2. ایروانی، باقر، (1427)، دروس تمهیدیه فی الفقه الاستدلالی، قم، دارالفقه للطباعه و النشر، چاپ دوم.
  3. زبیدی، (1414 ق)، تاج العروس، علی شیری، بیروت، دار الفکر.
  4. سبحانی، جعفر، (1428)، محاضرات فی الالهیات، تلخیص علی ربانی گلپایگانی، قم، موسسه امام صادق علیه السلام، چاپ 11.
  5. شمس، منصور، (1384)، آشنائی با معرفت شناسی، تهران، طرح نو، چاپ اول.
  6. شیخ مفید، (1413 ق‏)، أوائل المقالات فی المذاهب و المختارات، قم، المؤتمر العالمی للشیخ المفید، چاپ اول‏.
  7. صدر، محمد باقر، (1379)، المعالم الجدیدة للأصول، قم‏، کنگره شهید صدر، چاپ دوم‏.
  8. علامه حلى، (1413 ق‏)، کشف المراد، حسن زاده آملى، قم، مؤسسة النشر الاسلامى، ‏چاپ چهارم‏.
  9. فکوهی، ناصر، (1393)، تاریخ اندیشه و نظریه‎های انسان شناسی، تهران، غزال، چاپ نهم.
  10. ف‍ی‍وم‍ی‌، اح‍م‍د ب‍ن‌ م‍ح‍م‍د ب‍ن‌ ع‍ل‍ی‌ ال‍م‍ق‍ری، (۱۴14ق)‌‌، ال‍م‍ص‍ب‍اح‌ ال‍م‍ن‍ی‍ر، دارال‍ق‍ل‍م‌، ب‍ی‍روت‌.
  11. کشفی، عبدالرسول، (1385)، "دسته بندی نظریه‎های توجیه معرفت شناختی"، نامه حکمت، شماره 8، پاییز و زمستان.
  12. لجنه الفقه المعاصر، (1441)، الفائق فی الاصول، قم، مرکز اداره الحوزه العلمیه، چاپ چهارم.
  13. مرعشى نجفى، سید شهاب الدین، (1380)، القول الرشید فی الاجتهاد و التقلید، سید عادل علوى، قم، کتابخانه آیة الله العظمى مرعشى نجفى، بی چا.
  14. مظفر، محمد رضا، (1392ش)، اصول الفقه، نشر اسماعیلیان، قم، چاپ بیست و دوم.
  15. موزر، مولدر و تروت، (1385)، درآمدی موضوعی بر معرفت شناسی معاصر، مترجم: رحمت الله رضائی، قم، مرکز انتشارات موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره)، چاپ اول.
  16. موسوى سبزوارى، سید عبد الاعلى، (1409 ق)، مواهب الرحمان فی تفسیر القرآن، بیروت، موسسه اهل بیت(علیهم السلام)، چاپ دوم.
  17. نائینى، محمد حسین، (1417)، فوائد الأصول، قم، دفتر انتشارات اسلامى، بی چا.