فصلنامه حکمت اسرا

فصلنامه حکمت اسرا

تبیین مفهوم عدالت در بستر جنسیت از منظر آیت الله جوادی آملی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکترای دین پژوهی، دانشکده ادیان دانشگاه ادیان و مذاهب، قم
2 استادیار گروه فلسفه دین دانشگاه ادیان و مذاهب
چکیده
عدالت از مسائل مورد توجه ادیان الهی و مکاتب بشری بوده و اندیشمندان مختلف به بحث از آن پرداخته‌اند. سطح جدید مطالعات در زمینه عدالت، پرداختن به نگرش‌هایی همچون مطالعه هستی‌شناسی و انسان شناسی‌ها است که درون مایه محتوایی عدالت را می‌سازد. عدالت حوزه‌های گوناگونی را دربردارد. یکی از این حوزه‌ها، مطالعه عدالت بین دو جنس زن و مرد است که امروزه تحت عنوان عدالت جنستی از آن یاد می‌شود. از آنجا که عدالت جنسیتی مفهومی ترکیبی است، در مطالعه آن علاوه بر فهم عدالت؛ با توجه به شناخت انسان، کیفیت آفرینش او، تفاوت‌های بین زن و مرد، حقوق زنان به ارائه مبنای عدالت ضرورت می‌یابد. بررسی و ارائه معیار در تحقق عدالت جنسیتی مسئله‌ای است که کمتر پژوهشی به آن پرداخته است. از آنجا که آیت‌الله جوادی‌آملی یکی از فیلسوفان معاصر به‌شمار می‌آید که در زمینه انسان شناسی، مسئله زنان، برابری، عدالت و تفاوت‌های جنسیتی صاحب‌نظر است، نظرات ایشان با روش توصیفی_تحلیلی و با محوریت بررسی معیار در تحقق عدالت جنسیتی مورد مطالعه قرار می‌گیرد. این مقاله به دنبال آن است که معیارهای تحقق عدالت جنسیتی را از منظر آیت‌الله جوادی آملی متناسب با جایگاه‌های مختلف انسانی شناسایی و تحلیل کند. در این راستا، در مسائل مربوط به هویت انسانی، عدالت با معیار تساوی و برابری سنجیده می‌شود؛ در کیفیت تربیت و محیط پرورش که تفاوت‌های بین زن و مرد حقیقی نیستند، عدالت با معیار استحقاق افراد تحقق می‌یابد؛ و در امور زیست‌شناختی جنسی، عدالت با توجه به تناسب مبتنی بر تفاوت‌های طبیعی تعیین می‌شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Explaining Justice the consept of justice in the Context of Gender from Ayatollah Javadi Amoli's Perspective

نویسندگان English

zahra khani 1
Vahid Sohrabifar 2
1 study of religion, University of Religions and Denominations
2 Assistant professor of the department of philosophy of religion at university of Religions and Denominations
چکیده English

Justice has always been a central concern of divine religions and human schools of thought, with various scholars engaging in its discourse. A new frontier in justice studies involves examining the underlying ontological and anthropological perspectives that shape the content of justice. Justice encompasses a wide range of domains, including gender justice, which refers to the fair treatment of men and women. Due to the multifaceted nature of gender justice, its study necessitates not only an understanding of justice but also an awareness of human nature, the nature of creation, gender differences, women's rights, and the foundations of justice. Examining and proposing criteria for achieving gender justice is an area that has received relatively little research attention.Ayatollah Javadi Amoli, a contemporary philosopher with expertise in anthropology, women's issues, equality, justice, and gender differences, offers valuable insights into these topics. This study employs a descriptive-analytical approach to investigate his views on the criteria for achieving gender justice.
By analyzing Ayatollah Javadi Amoli's perspective on gender justice, it can be concluded that the criteria for achieving justice vary depending on the context. In matters related to human identity, justice is measured by the standards of equality and fairness. In matters of gender, which are related to upbringing and environment and do not represent inherent differences between men and women, justice is achieved based on individual merit. In matters of biological sex, the criteria for justice also change, with proportionality based on difference serving as the foundation for justice in this domain.
 

کلیدواژه‌ها English

gender justice
equality
merit
difference
Javadi Amoli
  1. ابن منظور، محمد بن مکرم، (1414ق)، لسان العرب، بیروت: دار صادر.
  2. ابوت، پاملا؛ کلر والاس (1395)، جامعه شناسی زنان، ترجمه منیژه نجم عراقی، تهران: نی.
  3. أحمد بن فارس، أبو الحسین، (1404 ق)، معجم مقائیس اللغة، قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
  4. العسکری، ابوهلال، (2014م)، الفروق اللغویه، قاهره: دارالعلم.
  5. المرتضی الزبیدی، (1386 ق)، تاج‌العروس من جواهر القاموس، بیروت: دارالهدایة.
  6. بستان، حسین، (1391)، کوششی در جهت ارائه چارچوبی اسلامی برای جامعه شناسی جنسیت، اسلام و علوم اجتماعی (8): 55 - 73.
  7. بیسلی، کریس، (1385)، چیستی فمینیسم، ترجمه محمدرضا زمردی، تهران: روشنگران و مطالعات زنان.
  8. پیغامی، عادل و محمدصادق تراب زاده جهرمی و سیدعلیرضا سجادیه، (1395)، گفتارهایی در عدالت اجتماعی، تهران: دانشگاه امام صادق7.
  9. تانگ، رزمری، (1387)، نقد و نظر، درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی، مترجم منیژه نجم‌‌عراقی، تهران: نشر نی.
  10. جوادی آملی، عبدالله (1387)، تسنیم، جلد دو، علی اسلامی، قم: اسراء.
  11. ــــــــــ‌‌، (1389)، تسنیم، جلد ده، سعید بندعلی، قم: اسراء.
  12. ــــــــــ‌‌، (۱۳86)، تسنیم، جلد یازده، سعید بندعلی، قم: اسراء.
  13. ــــــــــ‌‌، (1396)، تسنیم، جلد چهل‌ویک، سید محمد غروی، قم: اسراء.
  14. ــــــــــ‌‌، (۱۳94)، رحیق مختوم،جلد سیزده، حمید پارسانیا، قم: اسراء.
  15. ــــــــــ‌‌، (۱۳۸8)، زن در آیینه جلال و جمال، محمود لطیفی، قم: اسراء.
  16. ــــــــــ‌‌، (1388)، حق و تکلیف،الف، تنظیم مصطفی خلیلی، قم: اسراء.
  17. ــــــــــ‌‌، (1388)، روابط بین الملل در اسلام،ب، تنظیم سعید بندعلی، قم: اسراء.
  18. ــــــــــ‌‌، (1389)، فلسفه حقوق بشر، تنظیم ابوالقاسم حسینی، قم: اسراء.
  19. ــــــــــ‌‌، (1397)، سروش هدایت، جلد سه، تنظیم جعفر آریانی، قم: اسراء.
  20. ــــــــــ‌‌، (۱۳۸8)، ادب فنای مقربان (شرح زیارت جامعه کبیره)،جلد پنجم، قم: اسراء.
  21. ــــــــــ‌‌، (1394)، مدرسه فقاهت،]دسترسی:

https://www،eshia،ir/feqh/archive/text/javadi/tafsir/94/941009/ [ 9دی ماه 1394.

  1. خراسانی، رضا؛ولی محمداحمدوند، (1397) تاملی نظری در مفهوم عدالت جنسیتی، قبسات، سال بیست و سوم، شماره 90، 171-198.
  2. رودگر، محمدجواد، (1388)، عدالت جنسیتی از دیدگاه علامه طباطبایی و شهید مطهری، مطالعات راهبردی زنان، شماره 46، 49-80.
  3. ریتزر، جورج، (1392)، نظریه جامعه‌شناسی، ترجمه هوشنگ نایبی، تهران: نی.
  4. زیبایی نژاد، محمدرضا، (1388)، هویت و نقشهای جنسیتی، تهران: پژوهشکده زن و خانواده.
  5. شجریان، مهدی، (1401)، درآمدی بر مبانی انسان شناسی عدالت جنسیتی از منظر حکمت صدرایی، با تأکید بر نقد مبانی فمینیستی، معرفت فلسفی، سال نوزدهم بهار شماره 3، 57-74.
  6. طباطبایی، محمد حسین، (1378)، المیزان، مترجم محمد باقر موسوی، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  7. صادقی، هادی (1391)، جنسیت و نفس، قم: مرکز نشر هاجر.
  8. فرانکنا، ویلیام کی‌، (1383)، فلسفه اخلاق، مترجم هادی صادقی‌، قم: کتاب طه.
  9. مشیرزاده، حمیرا (1381)، از جنبش تا نظریه اجتماعی: تاریخ دو قرن فمینیسم، تهران: نشر پژوهش شیرازه.
  10. واعظی، احمد، (1383)، «عدالت اجتماعی و مسائل آن»، قبسات (33): 189 –208.