ارزش ذاتی طبیعت در نگاه صدرالمتألهین شیرازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

بحث «اخلاق محیط زیست»، از مباحثی است که در دوران ما توجه بسیاری از فیلسوفان را به خود جلب کرده است که در آن از شناخت طبیعت از سوی انسان و رابطه انسان با محیط زیست و احساس مسؤولیت نسبت به آن، سخن به میان می‌آید. در این مقاله به این سؤال پاسخ داده می‌شود که آیا طبیعت دارای ارزش ذاتی است یا ارزش آن غیری است؛ یعنی طبیعت از این جهت ارزش دارد که در خدمت مصالح و منافع انسان است و همچنین آیا طبیعت دارای ارزش واقعی مستقل از ذهن انسان است یا انسان است که برای آن ارزش قائل است و صرف نظر از ارزش‌گذاری انسان، فاقد ارزش است؟
صدرالمتألهین بر اساس مبانی فلسفی خود، به لحاظ این‌که جهان را مخلوق خدایی می‌داند که از اسمای حسنا و صفات علیا برخوردار است، به‌ویژه با عنایت به حکمت و عدالت الاهی، نظام هستی را نظام احسن می‌خواند و این نظام احسن صرف نظر از آنکه در خدمت انسان باشد، دارای ارزش ذاتی است. افزون بر آن، چون سراسر عالم مظاهر صفات و اسمای خدای متعال است، سزاوار است که آدمی به تمامی موجودات به عنوان مظاهر و تجلیات اسمای حسنای خدا محبت کند. زیرا جملگی آنها پرتوی از آثار قدرت حق و از انوار وجود مطلق او است و مقتضای محبت به آنها حاکی از ارزش ذاتی آنها است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Intrinsic Value of Nature in View of Mullah Sadra Shirazi

نویسنده [English]

  • Muhammad Reza Mustafa Poor
چکیده [English]

Environmental ethics is a controversial topic of our era which has attracted many philosophers' attention, in which understanding of nature by human, human relationship with the environment, and the sense of responsibility toward it are considered. This article aims at replying to this question of whether the nature has intrinsic value or extrinsic one; that is to say whether the value of nature is because that it serves human or the value of nature is inherent and also independent of what is inside the human's mind or it is human who gives value to it and or it is worthless regardless of human valuation?
Since Mullah Sadra considers the universe, based on his philosophic fundamentals, as God's creature being the symbol of Allah's Names of Outstanding Excellence and His Elevated Attributes; and that he especially considers the system of existence as the Best Order due to divine wisdom and justice, he concludes that this Best Order has intrinsic value regardless of its being in human's service. In addition, since around the world is a manifestation of the Exalted God's names and attributes; all the creatures, as the manifestation of God's Beautiful Names, deserve to be cherished by human. The feature of being cherished by human indicates their intrinsic value because all the creatures around the world are a beam of His sovereignty and indication of His absolute existence.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • intrinsic value of nature
  • the Best Order of existence
  • popularity of the realm of existence
  • Environmental ethics
  • indication of His absolute existence