ارزیابی مولانا از اقسام ایمان در پاسخ به مسألۀ رنج

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

نسبت میان مسألۀ رنج و ایمان، نزد اندیشمندان اهمیت ویژه‌‌‌ای دارد و دیدگاه‌‌‌های متفاوتی در این زمینه ـ با رویکردهای درون‌‌‌دینی یا برون‌‌‌دینی ـ ابراز شده است. اهمیت مسألۀ ایمان، عمدتاً به رابطۀ ایمان و سعادت معطوف است که در متون و مأثورات دینی، بر آن، تأکید فراوان رفته است. در عرصۀ تضارب آرا در این باب، عارفان نیز در آثار مکتوب خویش، با ابتنا بر ذوق و تجربۀ عرفانی، دیدگاه‌‌‌های عمدتاً بدیعی در این‌‌‌باره درانداخته‌‌‌اند. در این میان، مولانا جلال‌‌‌الدین محمد بلخی نیز که از اقطاب عارفان مسلمان به شمار می‌‌‌رود، کتاب «مثنوی» خود را با مسألۀ رنج آدمی می‌‌‌آغازد و در جای جای آثار خویش، ایمان را راهی برای رهایی از این رنج، معرفی می‌‌‌کند. او با نقد نگرش‌‌‌های آفاقی به ایمان، در باب ماهیت ایمانِ مطلوب و رهایی‌‌‌بخش، نگرشی انفسی/فراعقلانی و فردگرایانه دارد و دربارۀ متعلَّق ایمان، دیدگاهی واقع‌‌‌گرایانه برمی‌‌‌گزیند. مولانا همچنین در زمینۀ کارکردهای ایمان، رابطۀ مستقیمی میان سعادت و ایمان ترسیم می‌‌‌کند؛ و از این جهت، نظریۀ خود در باب سعادت را با مسألۀ ایمان، پیوند می‌‌‌زند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Rumi’s Evaluation of (different) Kinds of Faith in Response to the Issue of Suffering

نویسندگان [English]

  • Qorban Elmi
  • Hossein Saberi Varzaneh
چکیده [English]

The relationship between two issues of faith and suffering is of great importance among thinkers and different views, both inside-religious and outside-religious approaches, in this regard have been proposed. The importance of the issue of faith is mainly a matter of the relation between faith and felicity, to which ample emphasis has been attached in religious texts and traditions. In the domain of the exchange of opinions in this regard, mystics also, in their written works, have proposed mainly novel viewpoints based on their own intuition and mystical experiences. Among them, Molana Jalal al Din Mohhamad Balkhi, who is also from among the greatest Muslim mystics, starts his book, ‘’Mathnavi’’, with the issue of suffering, introducing faith as a cure for the deliverance from this suffering all over his works. Criticizing the macrocosmic approaches towards faith, he holds a microcosmic/beyond-rational, individualistic standpoint on the nature of the ideal and redemptive faith. And about the faith’s object of association, he holds a realistic viewpoint. Regarding the functions of faith, Mo’lana also envisages a direct relation between faith and felicity, and so he links his theory of felicity to the issue of faith.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • faith
  • suffering
  • macrocosmic and microcosmic approach
  • cognition (knowledge)
  • Intellect
  • Imitation
  • asceticism