نسبت مستقیم‌الاستدارة حق و خلق در وجودشناسی ابن‌عربی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری دانشگاه شهید بهشتی تهران

چکیده

نسبت مستقیم‌الاستدارة حق و خلق از مباحثی است که ابن‌عربی در وجودشناسی خود دنبال می‌کند. این دیدگاه تازه را که در تقابل با نظریۀ صدور افلوطین قرار دارد، باید بدیلی برای نظریۀ صدور درنظر گرفت که بیشتر در جریان‌های فلسفی پیش از ابن‌عربی پذیرفته شده بود. نظریۀ مستقیم‌الاستداره ابن‌عربی که بر نظریات تجلی اسماء الهی و وحدت وجود ابتنای منطقی دارد، درنهایت این امکان نظری را در اختیار محیی‌الدین قرار می‌دهد تا بتواند قاعدۀ الواحد فیلسوفان (مبنای مستحکم نظریۀ صدور) را نقادی و در معنای تازه‌ای فهم کند. این نظریه همچنین جایگاه عالم مادی و جسم را که درنتیجۀ پذیرش نظریۀ صدور تضعیف شده بود و پس از گذشتن از وسایط بسیار درنهایت بعد با حضرت حق قرار داشت، دوباره احیا و بر اهمیت آن تأکید می‌کند. در این مقاله درصددیم پس از تشریح نظریۀ مستقیم‌الاستداره ابن‌عربی، تفاوت‌های آن را با نظریۀ صدور نشان دهیم و سپس تفسیر تازۀ ابن‌عربی را از قاعده الواحد یادآوری کنیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Straight Rotation Relation between God and the Creation in the Ontology of Ibn-Arabi

نویسنده [English]

  • Ali Kiadarbandsari
ُStudent / Beheshti University
چکیده [English]

The straight rotation relation between God and the Creation is one of the arguments that Ibn-Arabi pursues in his ontology. This new view, which runs counter to Plotinus's theory of emanation, should be considered an alternative to the theory of emanation, which was largely accepted in the philosophical currents before Ibn-Arabi. Ibn-Arabi’s theory of straight rotation, which has its logical bases in the theories of the manifestation of divine names and the unity of existence, has ultimately provided Mohiuddin with the theoretical possibility to criticize the philosophers’ rule of “Al-Wahid” (that is the strongest argumentation offered in support of the emanation theory) and to understand it in a new sense. It also emphasizes the status of the material and physical world, which was weakened as a result of acceptance of the theory of emanation and, after passing through several mediators, was in the furthest place from the God, and reaffirms its importance. In this paper, after describing Ibn-Arabi’s theory of straight rotation, we are going to show its differences with the emanation theory and then recall Ibn-Arabi’s new interpretation of the rule of “Al-Wahid”.

کلیدواژه‌ها [English]

  • God and Creation
  • manifestation
  • unity of existence
  • theory of emanation
  • rule of Al-Wahid

ابن‌عربی، محی‌الدین (بی‌تا)، الفتوحات المکیة(اربع مجلدات)، دار صادر، بیروت.

ابن‌عربی، محی‌الدین (1421)، مجموعۀ رسائل ابن‌عربی (ثلاث مجلدات)، دار المحجة البیضاء، بیروت.

ابن‌عربی، محی‌الدین (2003)، کتاب المعرفة، دار التکوین للطباعة و النشر، دمشق.

افلوطین (1366)، دورۀ آثار افلوطین، ترجمۀ محمدحسن لطفی، خوارزمی، تهران.

اکبریان، رضا (1388)، «ارتباط نفس با مجردات و مادیات در فلسفۀ افلوطین و ملاصدرا»، حکمت و فلسفه، سال پنجم، شمارۀ چهارم.

حکمت، نصرالله (1389)، مباحثی در عرفان این عربی، علم، تهران.

دینانی، غلام‌حسین (1389)، قواعد کلی فلسفی در فلسفۀ اسلامی، پژوهشگاه علوم انسانی، تهران.

قیصری، داوود (1375)، شرح فصوص الحکم، علمى و فرهنگی، تهران.

فارابی، ابونصر (1996)، السیاسة المدنیة، مکتبة الهلال، بیروت.

میرداماد (1367)، القبسات، دانشگاه تهران، تهران.