Isra Hikmat

Isra Hikmat

The Formulation of Social Action from the Perspective of Ayatollah Javadi Amoli

Document Type : Research Paper

Author
Hosein Hajmohamadi
Assistant Professor, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.
10.22034/isra.2025.543143.2116
Abstract
Abstract

The formulation of social action is one of the central concerns in social philosophy. Ayatollah Jawadi Amoli, drawing on the principles of Transcendent Philosophy (Hikmat al-Muta‘aliyah), offers a novel approach that grounds social life in the divine nature (fitrah) of the human being. He conceives society not merely as a response to natural or material necessities but as an expression of substantial motion and the actualization of humanity’s innate and spiritual dimensions. The findings of this study reveal that, in his thought, social existence serves as a domain for the realization of human moral and divine perfections rather than a mere arena of biological survival. Accordingly, society can be actualized on two levels: the natural level, characterized by competition and self-interest, and the fitri (innate) level, founded on justice, cooperation, and spiritual transcendence. By proposing a fourfold typology of social action, this paper introduces a new philosophical framework for understanding human society within the paradigm of Islamic social philosophy.
Keywords
social philosophy
nature (ṭabī&‌lsquo
at)
innate disposition (fiṭrah)
social action
Transcendent Philosophy (ḥikmat-e mota&‌lsquo
āliyah)

Subjects

1. افلاطون. (۱۳۷۴)، جمهور (ترجمه فؤاد روحانی)، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
2. ابن‌خلدون. (۱۳۷۵)، مقدمه (ترجمه محمد گنابادی)، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
3. ابن‌سینا. حسین بن عبدالله. (۱۳۶۴). النجاة، تهران: مکتب مرتضویه.
4. ابن‌سینا. حسین بن عبدالله. (۱۳۷۵)، الاشارات و التنبیهات، قم: نشر البلاغه.
5. ابن‌سینا. حسین بن عبدالله. (۱۳۷۵)، الشفاء، قم: نشر البلاغه.
6. ارسطو، (۱۳۶۴)، اخلاق نیکوماخوسی (ترجمه رضا مشایخی)، تهران: انتشارات دهخدا.
7. خمینی. روح الله. (۱۳۸۰)، شرح چهل حدیث، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
8. جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۷۵)، فلسفه حقوق بشر، قم: مرکز نشر اسراء.
9. جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۴الف)، تفسیر انسان به انسان، قم: مرکز نشر اسراء.
10. جوادی آملی، عبدالله.  (۱۳۸۴ب)، حیات حقیقی انسان در قرآن (تحقیق غلامعلی امین)، قم: مرکز نشر اسراء.
11. جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۶الف)، رحیق مختوم؛ شرح حکمت متعالیه (تدوین حمید پارسانیا)، قم: مرکز نشر اسراء.
12. جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۶ب)، تفسیر تسنیم، قم: مرکز نشر اسراء.
13. جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۶ج)، شریعت در آینه معرفت (چاپ پنجم)، قم: نشر اسراء.
14. جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۷الف)، تحریر تمهید القواعد، قم: مرکز نشر اسراء.
15. جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۷ب)، نسبت دین و دنیا، قم: مرکز نشر اسراء.
16. جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۷ج)، فطرت در قرآن، قم: مرکز نشر اسراء.
17. جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۹)، توحید در قرآن، قم: مرکز نشر اسراء.
18. حاج محمدی، حسین. (1403)، چیستی علوم انسانی اسلامی از منظر آیت‎الله جوادی آملی، فصلنامه علمی پژوهشی حکمت اسرا، 16(3)، 33-60.
19. خواجه نصیرالدین طوسی، (۱۳۷۵)، شرح الاشارات و التنبیهات مع المحاکمات، قم: نشر البلاغه.
20. جوادی آملی، عبدالله. (۱۴۰۵ق)، تلخیص المحصل، قم: نشر البلاغه.
21. جوادی آملی، عبدالله. (۱۴۰۵ق)، اخلاق ناصری، قم: مکتبة الداوری.
22. صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (۱۳۶۳)، مفاتیح الغیب (مقدمه و تصحیح محمد خواجوی)، تهران: مؤسسه تحقیقات فرهنگی.
23. صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (۱۳۷۵)، شواهد الربوبیه (در مجموعه رسائل فلسفی صدرالمتألهین، تحقیق حامد ناجی اصفهانی)، تهران: حکمت.
24. صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (۱۳۸۲)، الحکمة المتعالیه فی الاسفار العقلیة الاربعة، قم: مکتبة المصطفوی.
25. صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (۱۳۸۸)، الشواهد الربوبیه، قم: بوستان کتاب.
26. صدرالدین شیرازی، (۱۳۸۸)، الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه، قم: مؤسسه مطالعات اسلامی.
27. طباطبایی، محمدحسین. (۱۳۵۳)، قرآن در اسلام، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
28. طباطبایی، محمدحسین. (۱۳۵۸)، اصول فلسفه و روش رئالیسم (با مقدمه و پاورقی مرتضی مطهری)، قم: صدرا.
29. طباطبایی، محمدحسین. (۱۳۸۲)، تفسیر المیزان (ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی)، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
30. فارابی، ابونصر. (۱۳۶۱)، آراء اهل المدینة الفاضله، تهران: کتابخانه طهوری.
31. مطهری، مرتضی. (۱۳۷۷ب)، مجموعه آثار (جلد ۱۳: نقدی بر مارکسیسم)، تهران: انتشارات صدرا.
32. Hobbes, T. (1996). Leviathan (R. Tuck, Ed). Cambridge: Cambridge University Press. (Original work published 1651)
33. Rousseau, J. J. (2002). The Social Contract. New York: Cambridge University Press.
34. Taylor, C. (1989). Sources of the Self: The Making of the Modern Identity. Cambridge, MA: Harvard University Press.
35. Weber, M. (1978). Economy and Society: An Outline of Interpretive Sociology (G. Roth & C. Wittich, Eds). Berkeley: University of California Press.