Isra Hikmat

Isra Hikmat

The Priority of Formational Guidance over Legislative Duty and Its Role in Explaining Doctrinal Responsibility from the Perspective of Ayatollah Javadi Amol

Document Type : Research Paper

Authors
maryam hashemi 1
Ali bahrame 2
Ali Taghavi 3
1 . (PhD in Islamic Theology, Lecturer, University of Isfahan, Iran. (First and Corresponding Author)
2 Associate Professor, Department of Education, Faculty of Ahl al-Bayt, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
3 PhD in Islamic Studies, Assistant Professor, Department of Communication and Cultural Propaganda, Qom University of Islamic Studies, Qom, Iran.
10.22034/hi.2026.570394.2150
Abstract
The issue of the relationship between divine guidance and legislative duty is one of the fundamental issues in Islamic theology and a serious challenge in explaining divine justice and human doctrinal responsibility. In common theological approaches, divine guidance is often analyzed as "completing the proof" or "providing the path," and legislative duty is considered as an independent matter that precedes human faith or disbelief. By adopting an analytical-critical approach and relying on the interpretation of the Quran by the Quran, this article seeks to explain and reconstruct the specific view of Ayatollah Javadi Amoli on the priority of formative guidance over legislative duty. The article shows that in Ayatollah Javadi Amoli's Quranic thought, divine guidance is not merely an external guide or a condition of excusability, but rather a formative and existential truth on which the actuality of legislative duty and the fulfillment of human doctrinal responsibility depend. Accordingly, the lack of formative guidance does not mean the deprivation of freedom or merely a posteriori excuse, but rather refers to the failure to fulfill the subject of duty. The innovation of the article is that by extracting this basis from the verses of the Quran and the interpretative analyses of Ayatollah Javadi Amoli, it presents a different model for understanding the relationship between guidance, duty, and responsibility; a model that, while preserving human freedom, provides a more accurate interpretation of divine justice and the doctrinal status of the audience of the religious call.
Keywords
Formational guidance
legislative duty
doctrinal responsibility
divine justice
Tasnim interpretation
Ayatollah Javadi Amoli
Subjects
قرآن کریم.
زمخشری، محمود بن عمر (۱۴۰۷ق)، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت، دارالکتب العلمیة.
طبری، محمد بن جریر، (۱۴۱۲ق)، جامع البیان عن تأویل آیات القرآن،ج1، بیروت، دارالمعرفه.
عبدالجبار، قاضی (۱۹۶۵م)، شرح الأصول الخمسه، قاهره، مکتبة وهبة.
عباس نیکزاد، سید باقر حسینی کریمی (1401)، تاملاتی انتقادی بر آرای آیت الله جوادی آملی در کتاب منزلت عقل درهندسه معرفت دینی، نشریه کاوش های فلسفه و دین، پیاپی 1، ص 95 -111.
فخر رازی، محمد بن عمر (۱۴۱۸ق)، المحصول فی علم الأصول،ج1، بیروت، مؤسسه الرسالة.
فنایی شکوری ،محمد (1388)، منزلت عقل و وحی در هندسه معرفت بشری: تحلیل و بررسی دیدگاه آیت الله جوادی آملی درباره منزلت عقل در هندسه معرفت دینی ، فصلنامه معرفت فلسفی، سال ششم شماره 4، پیاپی 24، ص 37 -51.
جوادی آملی، عبدالله (1383)، شریعت در آینه معرفت، قم، مرکز نشر اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۷)، رحیق مختوم، ج ۲، قم، مرکز نشر اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1390)، عقل در هندسه معرفت دینی، قم، مرکز نشر اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1392)، تفسیر تسنیم، قم، مرکز نشر اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1394)، فطرت در قرآن،الف، قم، مرکز نشر اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1394)، تفسیر موضوعی قرآن کریم: هدایت،ب، قم، مرکز نشر اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1398)، وحی و نبوت در قرآن،الف، قم، مرکز نشر اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1398)، حق و تکلیف در اسلام،ب، قم، مرکز نشر اسراء.
مقدس ،حسین، (1403)، معاضدت عقل با وحی در جعل حکم الهی باتاملی بر اندیشه های علامه جوادی آملی، نشریه معارج، سال چهارم شماره 2 ،پیاپی 7، ص 53 -76.
مطهری، مرتضی (1387)، عدل الهی، تهران، صدرا.
ملاصدرا، محمد بن ابراهیم (1410)، الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة،ج6، بیروت، دار احیاء التراث العربی.