Isra Hikmat

Isra Hikmat

the philosophical foundations of human rights over natural resources with an emphasis on the views of Ayatollah Javadi Amoli

Document Type : Research Paper

Authors
Najibullah Tabesh 1
A H 2
1 . Ph, D. Candidate in Private Law, Al-Mustafa International University, Qom, Iran. (Responsible author)
2 Assistant Professor, Department of Law, Research Institute for Hawzah and Universit. (amhakimyan@yahoo.com)
10.22034/isra.2025.499850.2051
Abstract
The human right to natural resources is one of the most significant concepts in environmental law and moral philosophy. In Islamic thought, it has received special attention based on the principles of responsibility, trusteeship, and justice. This article, using an analytical-explanatory approach, examines the philosophical, ontological, and anthropological foundations of the human right to natural resources, with a particular focus on the views of Ayatollah Abdullah Javadi Amoli. The study reveals that, within the Islamic system, natural resources are not the absolute property of humankind but rather a divine trust. Human utilization of these resources must be conducted within the framework of monotheistic, ethical, and social justice principles, while observing the rights of future generations. Concepts such as human vicegerency (khilāfah), trusteeship (amānah), human dignity, and reason constitute the philosophical and ethical bases for responsible exploitation of natural resources. Consequently, the human right to natural resources in Islam is not conceived as an absolute ownership right but as a responsible and trust-based right, realized through harmony among ontological, anthropological, philosophical, and ethical foundations.
Keywords
Philosophical Foundations
Human Rights
Natural Resources
Ownership
Human Dignity
Javadi Amoli

Subjects

1. اباذری فومشی، منصور. (1392). ترمینولوژی حقوق، تهران: انتشارات شهید داریوش نور الهی.
2. ابن منظور، محمد بن مکرم. (1408) لسان العرب؛ بیروت: دار الاحیاء التراث العربی.
3. ایروانی، جواد. (1384) اخلاق اقتصادی ازدیدگاه قرآن‌وحدیث، مشهد: دانشگاه علوم اسلامی‌رضوی.
4. باربور، ایان. (1379) علم و دین، ترجمه بهاءالدین خرم شاهی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
5. البورنو، محمد صـدقی بـن أحمد. (1415) الوجیز فی إیضاح قواعد الفقه الکلیة، ریاض: مکتبة التوبة.
6. البهی الخولی. (1401) الثروه فی ظل الاسلام، الکویت: دارالقلم.
7. تفضلی، فریدون، (1372) تاریخ عقاید اقتصادی، تهران: نشر نی.
8. تونی دیویس، (1396) اومانیسم، مترجم، عباس مخبر، تهران: نشر مرکز.
9. جوادی آملی، عبدالله. (1384) حق و تکلیف در اسلام، قم: مرکز نشر اسراء.
10. جوادی آملی، عبدالله. (1388الف) اسلام و محیط‌زیست، قم: مرکز نشر اسراء.
11. جوادی آملی، عبدالله. (1388ب) تفسیر تسنیم، قم: مرکز نشر اسراء.
12. جوادی آملی، عبدالله. (1389الف) تفسیر موضوعی، قم: اسراء.
13. جوادی آملی، عبدالله. (1389ب) منزلت عقل در هندسه معرفت دینی، قم: مرکز نشر اسراء.
14. جوادی آملی، عبدالله. (1394) تفسیر تسنیم، قم: مرکز نشر اسراء.
15. جوادی آملی، عبدالله. (1381) فلسفه حقوق بشر، قم: مرکز نشر اسراء.
16. جوادی آملی، عبدالله. (1386) رحیق مختوم، قم: مرکز نشر اسراء.
17. دونلی، جک، (1390) مبانی نظری حقوق بشر، ترجمه محمدرضا زمردیان، تهران: انتشارات سمت.
18. دهخدا، علی‌اکبر، (1373) لغت‌نامه، تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه.
19. زبیدی، محمد بن محمد مرتضی، ‌(1994) تاج العروس من جواهرالقاموس، بیروت: علی شیری.
20. صدر، محمدباقر(1375) اقتصادنا، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
21. طباطبایی، سید محمدحسین. (1417) تفسیر المیزان، تهران، انتشارات دارالکتب الاسلامیه.
22. طباطبایی، سید محمدحسین. (1404) نهایة‌الحکمة، قم: نشر هجرت، .
23. فراهانی فرد، سعید، (1394) فقه منابع طبیعی، قم، مرکز نشر بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی.
24. قیّم، عبدالنبی، (1388) فرهنگ معاصر میانه عربی، فارسی، تهران: نشر فرهنگ معاصر.
25. کلینی، محمد بن یعقوب، (1407) اصول کافی، تهران: نشر دارالکتب الاسلامیه.
26. مصباح یزدی، محمدتقی. (1389) خداشناسی، تحقیق و نگارش امیررضا اشرفی، قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ه(
27. مصباح یزدی، محمدتقی. (1386) نظریه حقوقی اسلام، نگارش محمدمهدی نادری و محمدمهدی کریمی نیا، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
28. مکارم شیرازی، ناصر. (1379) و دیگران، تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
29. Sho. R. (1996). Environmental rights and access to nature. New York: Green Press.
30. Smith. J. (2002). International law and human rights. London: Routledge.
31. Stone. C. (2010). Should trees have standing? Oxford: Oxford University Press.
32. Brown. L. (2005). Ecosystems and environmental management. Boston: Academic Press.
33. Jones. M. (2011). Natural resources governance. Cambridge: Cambridge University Press.
34. United Nations. (1948). Universal Declaration of Human Rights. New York: United Nations.