Isra Hikmat

Isra Hikmat

The status of reason in forging or discovering divine decree with a reflection on the thoughts of Allama Ayatollah Javadi Amoli.

Document Type : Research Paper

Author
Assistant Professor, University of Holy Quran Sciences and Knowledge. Qom. Iran.
Abstract
One of the important issues regarding reason is its authority and the role of forgery or discovery of rulings in religious discussions. Religious thinkers should refer to sources to understand religion in order to gain a correct understanding and knowledge of religion. On the other hand, correct religious knowledge is in the shadow of the correct use of its sources.In this regard, it is apparent from the appearance of some of Allamah Javadi Amoli's statements that he believes in the discovery of rulings by reason and denies the issuance of rulings. However, in some of his other works, it is apparent that he considers reason to be an independent source alongside the Book and the Sunnah, and believes that reason expresses what the Book and the Sunnah do not express.This research examines these positions using a critical analytical method. The findings of the research show that on the one hand, reason can succeed in understanding and discovering the divine decree by looking at the narration, and on the other hand, by recognizing some advantages and disadvantages along with its narration, it can forge the divine decree. In fact, the divine decree is expressed through two tools: narration and reason, and reason is also considered a source for the divine decree
Keywords

Subjects


  1. قرآن کریم.
  2. أحمد بن فارس بن زکریاء القزوینی الرازی، أبو الحسین، (1399ق) معجم مقاییس اللغة، محقق: عبد السلام محمد هارون، ناشر: دار الفکر.
  3. استرآبادی، محمد امین، الفوائد المدنیة، دارالنشر لاهل بیت (ع).
  4. اصفهانی، محمد حسین، (1404) الفصول الغرویة فی الأصول الفقهیة، دار احیاء العلوم الاسلامیة،قم
  5. اصفهانی، محمد حسین، (1418) نهایة الدرایة فی شرح الکفایة، ج2بیروت، مؤسسة آل البیت (ع)،چ اول،
  6. انصاری، مرتضی، (1404)مطارح الانظار، تبیین و تقریر، ابوالقاسم کلانتری، قم، مؤسسه آل البیت.
  7. ___________، (1422)فرائد الاصول،جلد اول، قم، مجمع الفکر الاسلامی، دوم.
  8. آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین، (1385) إیضاح الکفایة شرح کفایة الأصول؛ ج‏6، شارح محمد فاضل موحدی لنکرانی، ناشر: نوح، قم .
  9. بجنوردی، حسن، (1380) منتهی الأصول، مؤسسه عروج، تهران.
  10. بحرانى، آل عصفور، یوسف بن احمد بن ابراهیم (1405)‌، الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة. مصحح: محمد تقى ایروانى- سید عبد الرزاق مقرم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه، قم- ایران، چ اول.
  11. برنجکار، رضا، (1378)آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، قم: نشر طه،
  12. بهسودی، سید محمد سرور، (1386) مصباح الاصول (تقریرات درس آیت الله سید ابوالقاسم خویی)، ج 2-3مطبعة النجف،
  13. بهشتی، ابراهیم، (1390) اخباریگری، ناشر :سازمان چاپ و نشر دارالحدیث محل نشر :قم
  14. جزایری، سید نعمت الله، (1414) زهر الربیع، بیروت، دارالجنان،
  15. _______________، (بی تا) غایة المرام (شرح تهذیب الاحکام).
  16. جوادی آملی، عبدالله، (1386) منزلت عقل در هندسه معرفت دینی، محقق احمد واعظی، قم، انتشارات اسراء، چ دوم.
  17. ______________ (1389) موجود موعود، ج، محقق سید محمد حسن مخبر، قم، انتشارات اسراء، چ ششم.
  18. ______________ (1389) ولایت فقیه، الف، محقق محمد محرابی، قم، انتشارات اسراء، چ نهم
  19. ______________ (1386) تفسیر تسنیم، ج1، محقق علی اسلامی، قم، انتشارات اسراء، چ ششم.
  20. ______________ (1389) تفسیر تسنیم، ج2، محقق علی اسلامی، قم، انتشارات اسراء، چ ششم
  21. ______________ (1389) تفسیر تسنیم، ج6، محقق حسن واعظی، قم.انتشارات اسراء، چ هشتم
  22. ______________ (1389) تفسیر تسنیم، ج10، محقق سعید بند علی، قم، انتشارات اسراء، چ سوم.
  23. ______________ (1387) تفسیر تسنیم، ج11، محقق سعید بند علی، قم انتشارات اسراء، چ دوم.
  24. ______________ (1388) تفسیر تسینم، ج12، محقق محمد حسین الهی زاده، قم، انتشارات اسراء، چ دوم
  25. ______________ (1389) تفسیر تسنیم، ج13، محقق عبدالکریم عابدینی، قم، انتشارات اسراء، پ سوم.
  26. ______________ (1394)تفسیر تسنیم، ج26، محققان حسین اشرفی، حیدرعلی ایوبی، ولی الله عیسی زاده، قم، انتشارات اسراء، چ سوم
  27. ______________ (1383) تفسیر موضوعی قران (ج2)، محقق حیدر علی ایوبی، قم، انتشارات اسراء، چ اول
  28. ______________ (1388) اسلام و محیط زیست، محقق عباس رحیمیان، انتشارات اسراء، چ پنجم.
  29. ______________ (1386) شریعت در آیینه معرفت، محقق حمید پارسانیا، قم، انتشارات اسراء، چ پنجم.
  30. ______________ (1389)،فلسفه حقوق بشر،ب، قم، انتشارات اسراء، چاپ دوم
  31. ______________ (1389) نسیم اندیشه، دفتر سوم، محقق محمود صادقی، قم، انتشارات اسراء، چ دوم.
  32. ______________ (1401) تفسیر تسنیم، ج54، محقق سعید بند علی، قم، انتشارات اسراء، چ چهارم
  33. ______________ (1389) انتظار بشر از دین، ج، محقق محمد رضا مصطفی پور، قم، انتشارات اسراء، چ ششم
  34. جوهری، اسماعیل بن حماد (1407) صحاح اللغه، ج5، دار العلم للملایین، محقق: عطار، احمد عبدالغفور.
  35. حسینیان، محمد جعفر، (1394) تفکر عقلی در کتاب و سنت، قم، مرکز بین المللی یرجمه و نشر المصطفی.
  36. حکیم، محمد تقی، (1418) الأصول العامة للفقه المقارن، ناشر مجمع جهانی اهل بیت (ع)، قم، ایران
  37. خلیلی، مصطفی (1387) عقل و وحی در اسلام، بوستان کتاب، قم، چاپ اول
  38. خویی، ابوالقاسم، (1422) مصباح الأصول (طبع موسسة إحیاء آثار السید الخوئی)؛ ج‏1، ناشر: موسسه احیاء آثار الامام الخوئی‌، قم، چ اول
  39. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، (1416)، مفردات الفاظ قران، دمشق، دارالقلم.
  40. سبزواری، ملاهادی، (بی تا) حاشیه بر اسفار، ج 7 و 8، قم، مکتبة المصطفوی،
  41. صدر، محمد باقر (1364) علم اصول، مرحله اول و دوم، محمد باقر صدر، ترجمه نصرالله حکمت، انتشارات امیر کبیر، تهران، چاپ دوم.
  42. صدر، محمد باقر، (1408) مباحث الأصول، محقق کاظم حسینی حائری، ج3 قم، چاپ: اول.
  43. صدر،1417/4: 119-120) سید محمدباقر صدر،بحوث فى‌ علم الاصول، قم، مرکز الغدیر للدراسات الاسلامیه، 1417 ق، ج 4، ص 119 ـ 120
  44. طباطبایی، محمد حسین (1375) المیزان، ترجمه موسوی همدانی، ج2، انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چ پنجم
  45. فاضل تونی، عبدالله بن محمد، (1412) الوافیة فی اصول الفقه، ج1، تحقیق از سید محمد حسین رضوی کشمیری، قم، مجمع الفکر الاسلامی،چ اول،
  46. فیاض، محمد اسحاق، محاضرات فی اصول الفقه (تقریرات درس آیت الله سید ابوالقاسم خویی)، انتشارات امام موسی صدر، ج 3
  47. فیومی، احمد بن محمد، (1414) المصباح المنیر، محمد، یوسف شیخ، المکتبة العصریة، بیروت، لبنان.
  48. کلینی، محمد بن یعقوب، (1363) جلد اول، دارالکتب الاسلامیه، تهران.
  49. مجلسی محمد‌باقربن محمدتقی، (1403ق) بحارالانوار: الجامعة لدرر أخبار الائمة الأطهار، بیروت داراحیاء التراث العربی.
  50. مصطفوی، حسن، (1430)ق، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ سوم
  51. مطهری، مرتضی، (1381) مجموعه آثار استاد شهید مطهرى (اسلام و نیازهاى زمان)، ج‏21، قم ناشر انتشارات صدرا، چ اول
  52. مطهری، مرتضی، (1377) مجموعه آثار استاد شهید مطهری (جلد 13)، قم، ناشر انتشارات صدرا، چ پنجم
  53. مظفر، محمد رضا، (1388)، اصول الفقه، ترجمه علی شیروانی، ج2، انتشارات دارالفکر، قم، چ هشتم
  54. _______________، (1375) اصول الفقه، ج2، اسماعلیان، قم،چ پنجم
  55. مفید، محمد بن محمد، تصحیح الإعتقاد (سلسلة مؤلَّفات الشیخ المفید، ج ۵)، (1414) محقق:میرشریفی، علی، ناشر: دار المفید، بیروت، لبنان .
  56. نراقی، احمد، (1417) عوائد الایام، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، اول.
  57. ولایی،عیسی، (1387) اصطلاحات اصول، نشر نی، تهران، ایران، چاپ ششم.
  58. بداشتی، علی الله، (1383) انسان‏شناسى شناخت عقل در پرتو عقل و نقل، پژوهش های فلسفی-کلامی، شماره 19.
  59. پارسانیا، حمید (1384) از عقل قدسی تا عقل ابزاری، بازتاب اندیشه، مهر 1384 - شماره 66 ص از 86 تا 88.
  60. حسینی، سید ابراهیم، (1381)، نقش عقل در استنباط قواعد و مقررات حقوقی از دیدگاه اسلام، مجله معرفت، شماره 61 .
  61. عزتی، ابوالفضل، مقالة «دلیل العقل فی التشریع الاسلامی و التشریع الغربی»، فصلنامة الفکر الاسلامی، ش 9، محرم ـ ربیع الاول، 1416 ق.
  62. علی، ربانی گلپایگانی (1393) قبسات، دوره 19، شماره 71، ص 5 ـ 26.
  63. علیدوست،ابوالقاسم، (1385) امکان فهم مصالح و مفاسد مورد نظر شارع، فصلنامه حقوق اسلامی، سال سوم شماره 1 ص (39-60)
  64. فهیمی بامیانی، رجب‌علی، (1400)دلیل عقلی چیست و چگونه از ادله شرعی دیگر متمایز می‌شود؟ دوفصلنامه یافته های فقهی معارفی، دوره 1، شماره 2، صفحه 19-40.
  65. کریمی، علی، (1403) فصلنامه تمدن حقوقی، دوره 7شماره 19، بهار 1403صص 147-166
  66. نگهداری، بهزاد (1401) تقسیمات عقل در قانونگذاری معاصر، مجله پژوهش های سیاسی و بین المللی، شماره50، دوره 13 صفحه 15 -35.