ابن‌سینا؛ معانی وهمی و مسألة روی‌آورندگی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه جامعه المصطفی العالمیه

2 دانشیار دانشگاه باقرالعلوم

چکیده

ابن‌سینا در میان حواس باطنی، وهم را به‌مثابۀ قوۀ حاکم تمایز می‌بخشد و باور دارد وهم معانی را ادراک می‌کند. در این پژوهش عملکرد‌ها و احکام وهم بررسی و نشان داده شده است که معانی وهمی ازسوی، اساساً نسبی‌اند و حیث ارتباط‌مندانه دارند و از دیگر سو، این معانی دارای وجه روی‌آوردی هستند. پرسش اصلی این تحقیق ناظر به همین وجه معطوف‌بودگی معانی وهمی است و تلاش کرده است با توجه به معیارها و مشخصه‌هایی که اهل تحقیق برای نظریۀ روی‌آورندگی مشخص کرده‌اند، و با استفاده از روش تحلیلی‌ـ‌توصیفی، روی‌آوردی بودن این معانی را بررسی کند. با تحلیل معانی وهمی، آشکار می‌شود که بیشتر ویژگی‌های نظریۀ روی‌آورندگی، از طریق این معانی تأمین می‌شوند و این‌ها به‌مثابۀ پل ارتباطی میان ذهن و عین، نقش ایفا می‌کنند و دارای حیث نشان‌دهندگی هستند. برای ابن‌سینا علم، داشتنِ تصوری از چیزی در قلمرو ذهن است و نقاط آماج قصدیِ فکر، اشیاءِ موجود در جهان هستند؛ یعنی میان ذهن و متعلق آن، گونه‌ای پیوستگی وجود دارد و دریافت معانی وهمی، به گونه‌ای روی‌آوردی انجام می‌پذیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Avicenna:estimation meanings and the problem of intentionality

نویسندگان [English]

  • asef ehsani 1
  • yasali kordfirozjae 2
1 دانشجوی دکتری فلسفه جامعه المصطفی العالمیه
2 دانشیار دانشگاه باقرالعلوم
چکیده [English]

In the midst of inner senses, Avicenna distinguishes estimation as the
ruler and believes it understands the meanings. In this study, the
functions and judgments of estimation are examined and shown that the
estimative  meanings in one hand, are essentially relative and
interrelated, and on the other hand, these meanings are intentional.
The main question of this study is the intentional direction of
estimative meanings and by using the descriptive- analytic method
attempts to investigate the intentional value of these meanings in
accordance with the criteria and characteristics that the researchers
have identified for the intentionality theory. By analyzing the
meanings, it becomes clear that most of the features of the
intentionality theory are provided through these meanings, and they
play a role as a bridge between the mind and the ego. For Avicenna,
knowledge is having an idea of something in the realm of the mind, and
the intentional target areas are objects in the world. That is,
between the mind and its belonging, there is a form of continuity, and
the reception of meanings is carried out intentionally

کلیدواژه‌ها [English]

  • Avicenna
  • estimation meaning
  • intentionality
  • mental existence
  1. ابن‌سینا (1379)، التعلیقات، چاپ چهارم، دفتر تبلیغات اسلامی، قم.
  2. ــــــ (1385)، النفس من کتاب الشفاء، تحقیق: حسن حسن‌زاده آملی، چاپ دوم، بوستان کتاب، قم.
  3. ــــــ (1428)، الشفاء، ج1 و 5، تحقیق: الادب قنواتی و سعید زاید، انتشارات ذوی القربی.
  4. ــــــ (2007)، احوال النفس (رسالة فی نفس؛ بقائها و معادها)، تحقیق احمد فؤاد الاهوانی، دار بیبلیون، باریس.
  5. اسمیت، ژوئل (بی‌تا)، پدیدارشناسی، ترجمه: علی‌نجات غلامی، بی‌جا (استفاده از نسخۀ الکترونیکی).
  6. بلاک، دیبوره. ل. (1396)، «حیث التفاتی در فلسفۀ قرون وسطای اسلامی»، ترجمه: سیدآصف احسانی، دوفصلنامۀ علمی‌ـ‌تخصصی پرتو خرد، سال هشتم، شمارۀ 31، بهار و تابستان.
  7. زهاوی، دان (1392)، پدیدارشناسی هوسرل، ترجمه: مهدی صاحبکار و ایمان واقفی، چاپ اول، انتشارات روزبهان، تهران.
  8. شاکری، سید محمدتقی (1393)، حیث التفاتی و حقیقت علم در پدیدارشناسی هوسرل و فلسفۀ اسلامی، بوستان کتاب، قم.
  9. طوسی، نصیرالدین (1383)، شرح الاشارات و التنبیهات، تحقیق: حسن‌زاده آملی، چاپ اول، بوستان کتاب، قم.
  10. کلی، سین. دی. (بی­تا)، پدیدارشناسی هوسرل و مرلوپونتی، ترجمه: علی‌نجات غلامی، بی­جا (استفاده از نسخه الکترونیکی)
  1. Black, Deborah L. (1993), Estimation (Wahm) in Avicenna: The Logical and Psychological Dimensions, Institute of Mediaeval Studies, Toronto.
  2. Brentano, Frans (1995), Sychology from an Empirical Standpoint, trans. A. C. Rancurello, D.B. Terrell, and L.L. McAlister, with New Introduction by Peter Simons, Routledge, London.
  3. Caston, Victor (1998), “Aristotle and the Problem of Intentionality”, Article in Philosophy and phenomenological Research, 58 (2): 249. June.
  4. Chisholm R. (1957), Perceiving, Ithaka
  5. Ciecierski, Tadeusz (2016), Linguistic Criteria of Intentionality, Institute of Philosophy, University of Warsaw.
  6. Crane, Tim (2011), Intentionality, From the Routledge Encyclopedia of Philosophy.
  7. Drummond, John J (2007), Historical Dictionary of Husserl’s Philosophy, The Scarecrow press.
  8. Hasse, Dag Nikolaus (2000), Avicenna's De Anima in the Latin West, The WarBurg InstituteـNino Aragno Editor London-Turin.
  9. Husserl, Edmund (2001), The Shorter Logical Investigations, Translated by J. N. Findlay with a new Preface by Michael Dummett, and edited and abridged with a new Introduction by Dermot Moran, london, 2001.
  10. Kaukua, Jari (2007), Avicenna on Subjectivity: A Philosophical Study, Jyväskylä University Printing House.
  11. ___________ (2014), The Problem of Intentionality in Avicenna, «Documenti e studi sulla tradizione filosofica medievale».
  12. Mohanty, J. N. (2006), “Intentionality”, from book, A companion to phenomenology and existentialism, edited by Hubert L. and Dreyfus, First published by Blackwell Publishing Ltd.
  13. Smith, Barry; and David Woodruff Smith (1995), The Cambridge Companion to Husserl, Cambridge university press.