مواجهه فلسفی ملاصدرا با عرفان ابن‌‌عربی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

بی‌تردید ملّاصدرا از مکتب ابن‌عربی به طور گسترده‌ای تأثیر پذیرفته است؛ از این رو، برخی ملّاصدرا را نه مؤسس یک نظام فکری که تابع ابن‌عربی دانسته‌اند. چگونه می‌توان با وجود استفاده گسترده ملاصدرا از ابن عربی، حکمت متعالیه او را فلسفه‌ای مستقل دانست؟ این پرسش پایه این جستار است. دستاورد این پژوهش نیز عبارت است از اینکه: مکتب فلسفی ملّاصدرا در عین پذیرش اولیۀ اقوال عرفانی ابن‌عربی، وجوه تمایزی نیز نسبت به آن دارد؛ تمایزهایی در محورِ نگرش وجودی و تنوع روشی و تأکید بر برهان. همچنین، از آنجا که فلسفۀ ملّاصدرا به مثابه شبکۀ معرفتی مشتمل بر نگرش، مسائل، روش و هدف است، در پی دگردیسیِ برخی جنبه‌های عرفان ابن عربی در فلسفه ملاصدرا، دیگر جنبه‌های فلسفه او نیز دست‌خوش تغییرشده است.
   

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Philosophical Confrontation of Mulla Sadra with Bin Arabi’s Mysticism

نویسنده [English]

  • Abdullah Salavati
چکیده [English]

Indeed Mulla Sadra had been extensively influenced by bin Arabi’s school of thought. This is why some have considered Mulla Sadra, not as the founder of a school of thought, but as subordinate to Mulla Sadra. However, in this paper first Mulla Sadra’s critical view of bin Arabi’s mysticism and a list of his criticisms in this regard will be presented. Then it will be discussed that, though Mulla Sadra’s school of thought initially accepts bin Arabi’s mystic views, there are some differences between these two as well. These differences can be found in the existential views, diversity of methods, and emphasis that is put on logics. Moreover, since Mulla Sadra’s philosophy is like an epistemic network that includes speculation, problems, method and purpose, if some of its sides are changed other sides will also change dramatically.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • transcendent theosophy
  • existential speculation
  • Mulla Sadra
  • mysticism
  • bin Arabi