مسئله آزادی در فلسفه سیاسی آیت الله جوادی آملی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

آزادی از مفاهیم پر سر و صدا در تاریخ فکر و عمل بشر بوده و معرکهٴ آرا است. از این رو اندیشمندان در هر دوره به تبیین آن پرداخته‌اند. آیت الله جوادی آملی نیز دیدگاه خود را با توجه به آموزه‌های شیعی و در قالب دستگاه فلسفی متعالیه دربارهٴ این موضوع ارائه کرده است. اما پرسش این است که توجه به مسئلهٴ آزادی در اندیشهٴ استاد از چه رو است و در نتیجه آزادی چه سمت‌وسویی می‌یابد. مفروض مقاله این است که آزادی در اندیشه آیت الله جوادی آملی به مثابه یک مسئله مطرح بوده و ایشان به عنوان اندیشمندی مسلمان، سودای بحث از سازگاری و ناسازگاری آزادی در مفهوم مدرن آن با آموزه‌های اسلامی را در سر می‌پروراند. او با ارائهٴ مباحث انسان‌شناختی در پی تعریفی دینی از آزادی است که ضمن بهره‌گیری از آموزه‌های اسلامی، از حکمت متعالیه نیز اشراب ‌شود. از این منظر، آزادی مفهومی وجودی و مقول به تشکیک است و با عناصری چون تفکر، دعوت به خیر، حفظ منافع و مصالح دیگران و رعایت نظم و قانون عقلایی پیوند دارد. در نتیجه آزادی حقیقی زمانی واقعیت می‌یابد که بر مبنای عقل باشد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Problem of Freedom in the political philosophy of Āyatullāh Jawādī Amulī

نویسنده [English]

  • Sharīf Lakzāī
چکیده [English]

The concept of “freedom” has long been a matter of controversy in the history of human thought and action. So, thinkers in each period have sought to deal with it. Āyatullāh Jawādī Amulī too has tried to present his views about it on the basis of Shi’a doctrines and in the context of the system of Transcendent Wisdom. However, the question is that why has the master directed his attention to the issue of freedom and, as a result, in what direction does freedom move? This article presumes that freedom in Āyatullāh Jawādī Amulī’s thought has been raised as a problem, and as a Muslim thinker he seeks to treat the compatibility or incompatibility of freedom, in its modern concept, with Islamic teachings. Putting forward anthropological discussions, he tries to offer a religious definition of freedom so that while benefiting from Islamic teachings, it could also be reinforced by Transcendent Wisdom. From this perspective, freedom would be an existential and gradational concept tied to such elements as thinking, invitation to good, protection of public interest, and observing law and discipline. In conclusion, real freedom will be achieved when it is based on the intellect.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • freedom
  • political philosophy
  • Transcendent philosophy
  • Abdullāh Jawādī Amulī