بررسی اخلاق از دیدگاه اریک فروم با تأکید بر آرای آیت الله جوادی آملی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

هر نظام اخلاقی برپایهٔ مبانی نظری بر ایدئولوژیک خاص خود استوار است. در نوشتار حاضر به این مسئله پرداخته شده است که اریک فروم (1980 ـ 1900 م) این مبانی را جهت تدوین نظام اخلاقی ـ تربیتی خود از آموزه‌های اومانیستی اتخاذ کرده است. لذا گزاره‌های اخلاقی آن منحصر به حیات دنیوی انسان است و پیامدهای اخلاقی حاصل از این نظام نیز متناسب با جامعه‌ای اومانیست می‌باشد.
از آنجایی که رواج اخلاقیاتِ اومانیستی، ضمن دورکردن افراد از منابع حقهٔ اخلاقی در اسلام، زمینه‌های پیدایش تفکرات انحرافی و الحادی را در حوزهٔ اخلاق و عرفان پدید می‌آورد، بررسی پایه‌های فکری این نویسندهٔ شهیر، به‌ویژه با تکیه بر معارف حقهٔ اسلامی، خالی از فایده نیست. بدان جهت که مباحث اخلاق اسلامی از گستردگی قابل توجهی برخوردار است، دیدگاه‌های اخلاقی حضرت آیت الله جوادی آملی که برپایهٔ کلام حق تعالی و سیرهٔ معصومین است در جهت نقد دیدگاه‌های فروم در این مقاله مورد اتکا قرار گرفته است.
آیت الله جوادی آملی، بر ابعاد روحانی و جسمانی وجود انسان و خلود بُعد روحانی او تأکید دارند؛ و ازاین‌رو عمل به آموزه‌های اخلاقی اسلام را علاوه بر عالم حاضر، در حیات جاودانه و اخروی انسان نیز مؤثر می‌دانند.
نوشتار حاضر به تفاوت مبانی دیدگاه‌های اخلاقی اریک فروم با دیدگاه اخلاقی اسلام در مسیر تدوین اصول دستیابی انسان به نیکبختی می‌پردازد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Investigation into the Ethics from the Viewpoint of Erich Fromm With a Focus on the Views of Āyatullāh Jawādī Àmulī

نویسندگان [English]

  • RÙhullÁh ShÁkeri ZavÁrdihi
  • MuzhgÁn FaghfÙri
چکیده [English]

All ethical systems, in accordance with theoretical fundamentals are based upon their own ideological perspectives. This article deals with the issue that Erich Fromm (b. 1900-1980) in formulating his didactic system, has derived humanistic teachings. Thus its ethical propositions are specific to the worldly life of human being and the ethical consequences resulting from this system also fit in with a humanistic society.
Since the promotion of humanistic ethics, in addition to turning people away from the true ethical sources of Islam, causes the appearance of atheistic and deviating thoughts in the feilds of ethics and mysticism, the examination of the intellectual bases of this renowned author, particularly with regard to the true Islamic teachings, appears to be useful. Because of a considerably wide range of the issues of the Islamic ethics, the ethical perspectives of Āyatullāh Jawādī Àmulī, which are based on the words of the God Almighty and the conduct of the infallible Imams, have been emphasized in this article directing at criticizing the views of Erich Fromm.
 Āyatullāh Jawādī Àmulī has stressed the spiritual and bodily aspects of human existence as well as the immortality of his spiritual dimention; thus, he thinks that the observance and practice of the ethical Islamic teachings, is effective not only in the present life, but also in the eternal and other-worldly life.
The present study deals with the distinction of the fundamentals of the ethical views of Erich Fromm with the ethical perspectives of Islam in the way of formulation of the principles for the attainment of happiness.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ethics
  • virtue
  • Religion
  • Islam
  • Humanism