ابن سینا در فرایند تجرید

نوع مقاله: ترویجی

نویسنده

دکتری فلسفه اسلامی جامعه المصطفی العالمیه.

چکیده

نظریه تجرید یکی از گیج کننده ترین اجزای فلسفه ابن سینا است. آنچه که ابن سینا در عبارات زیادی درباره ظرفیت عقل انسان برای به چنگ اوردن دانش کلی از داده های حس می گوید، به نظر می رسد به وضوح درتضاد با عباراتی قرار دارد که در همان آثار درباره فیضان دانش از عقل فعال، جوهری که بگونه منفصل موجود است، می گوید. وقتی او مدعی است که" ملاحظه ی جزئیات( که در خیال ذخیره شده اند) نفس را آماده می سازد تا امر تجرید شده از عقل فعال بر آن افاضه شود"
، به نظر می رسد او دو مفهوم ناسازگاررا در یک نظریه درهم می آمیزد: یا صور معقول از بالا افاضه می شوند یا آنها از داده های که توسط حواس جمع اوری شده اند، تجرید می شوند اما نه هردو.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Avicenna on abstraction

نویسنده [English]

  • Translate: asif ihsani
چکیده [English]

The theory of abstraction is one of the most puzzling parts of
Avicenna's philosophy. What Avicenna says in many passages about the
human intellect's capacity to derive universal knowledge from sense-data
seems to plainly contradict passages in the same works about the emanation
of knowledge from the active intellect, a separately existing substance.
When he maintains that "considering the particulars [stored in
imagination] disposes the soul for something abstracted to flow upon it
from the active intellect", 1 he appears to combine two incompatible concepts
in one doctrine: either the intelligible forms emanate from above or
they are abstracted from the data collected by the senses, but not both.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Avicenna
  • Abstraction
  • Intellect
  • active intellect
[1] Avicenna.al-Shifa. Al-Tabi iyyat،Kitab al-nafs، edited by F.Rahman(london:oxford univ.press،1959)(quoted as:De anima، ed. Rahman) ch. V5،p. 235، line 7.

[1] . F. Rahman, Prophecy in Islam: Philosophy and Orthodoxy (London: George Allen and Unwin, 1958), p. 15. Cf. L. Gardet, La Pensee religieuse d'Avicenne    (Paris: J. Vrin, 1951 ), p. 151: 'II n'y a done pas abstraction proprement dite

[1]. H. A. Davidson, Alfarabi, Avicenna, and Averroes on Intellect (New York, Oxford: Oxford Univ. Press, 1992) p    94.                                                                          

[1]. Davidson, Alfarabi, p. 93.

[1]. J. A. Weisheipl, "Aristotle's Concept of Nature: Avicenna and Aquinas", in Approaches to Nature in the Middle Ages, edited by L.D. Rogers (Binghamton, N.Y.: Center for medieval and early Renaissance studies, 1982), p. 150. Cf. D. Black, "Avicenna on the Ontological and Epistemic Status of Fictional Beings", Documenti e studi sulla tradi::.ione filosojzca medievale 8 (1997), p. 445: ' ... he denies the reality of abstraction as a cogn itive process'. Cf. as probable sources for this line of interpretation, F. Brentano, Die Psychologie des Aristoteles (Mainz: Kirchheim, 1867), p. 14 ('das Sinnliche hort auf die Quelle des geistigen Erkennens zu sein') and Thomas Aquinas, Summa contra gentiles, 2.74, and idem, Summa theolog ia1.84.4.c                                                                                                            

[1] . Avicenna, De anima V,5, ed. Rahman, pp. 235-6.

[1] . A.-M. Goichon, La Distinction de !'essence et de !'existence d'apres lbn Szna (Paris: Desclee de Brouwer, 1937), p. 309: "Mais !'intelligible est-il abstrait par l'ame ou donne par l'Intellect actif? En rigueur de termes, ni l'un ni l'autre". 

[1]. See D. Gutas, Avicenna and the Aristotelian Tradition (Leiden: E. J. Brill, 1988), pp. 79-145; M. Marmura, "Plotting the Course of Avicenna's Thought", Journal of the American Oriental Society 111 (1991), pp. 334- 336; J. Michot, "La Reponse d'Avicenne a Bahmanyar et al-Kirmani", Le Museon 110 (1997), pp. 153-163. Cf. also Michot's earlier book La destinee de l' homme selon Avicenne (Lou vain: Peeters, 1986), pp. 6-7, and L. E. Goodman, Avicenna (London/New York: Routledge, 1992), pp. 1-48.

[1]. See P. Aubenque, T. Kobusch, L. Oeing-Hanhoff et al., "Abstraktion", Historisches Worterbuch der Philosophic (Basel: Schwabe and Co, 1971-), vol. 1, pp. 42-65درباب تمایز توماس آکویناس میان انتزاع  کردن و تفکیک نمودن بنگرید: J. F. Wippel, "Metaphysics and Separatio in Thomas Aquinas", in idem, Metaphysical Themes in Thomas Aquinas, Washington,.  D.C.: The Catholic University of America Press, 1984, pp. 69-82. Cf. Also (on Alexander of Aphrodisias, Boethius, Abelard and Avicenna): A. De  Libera, L'art des generalites. Theories de l' abstraction (Paris: Aubier, 1999).