اخلاق محبت در آرا و اندیشه‌های آیت الله جوادی آملی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

محبت و عشق از عناصر کلیدی و زیربنایی در عرصه‌های معرفتی، اخلاقی و عرفانی است. از این رو پژوهش دربارهٴ آن در همهٴ ساحت‌های یادشده، می‌تواند بخشی اصلی از مباحث زیربنایی یا روبنایی شمرده شود.
جایگاه محبت در عرصهٴ اخلاق و رابطهٴ عمیق و تنگاتنگ آن با بخش‌های مختلف اخلاق و عرفان عملی، باعث می‌شود پیوندی ناگسستنی میان اخلاق و عرفان از یک سو، و اخلاق و محبت و عشق از دیگر سو، پدید آید. عمق این درهم‌تنیدگی تا جایی است که محبت و عشق به شکوفایی و شکل‌گیری یک نظام اخلاقی مبتنی بر محبت، منتهی شده است. این نظام اخلاقی مبتنی بر محبت و عشق که «اخلاق محبت» خوانده می‌شود، از یک جهت، مبانی کلامی و فلسفی خود را با عنصر محبت (محبت خدا) مرتبط می‌داند؛ و از جهت دیگر، در پرتو اصل محبت و عشق، به مسائل فرعی و موضوعات متنوع اخلاقی می‌پردازد.  
در این پژوهش بر آنیم که با تکیه بر آرا و اندیشه‌های استاد فرزانه، آیت‌الله جوادی آملی، اصول و مبانی «اخلاق محبت» را بررسی و احصا نموده، جایگاه آن‌ها را در شاخصه‌دهی به یک ساختار نظام‌مند اخلاقی در مقایسه با سایر نظام‌های رایج و تعریف شدهٴ اخلاقی ترسیم کنیم. در نهایت شاخصه مبنایی برای تمایز «اخلاق محبت» و دیگر نظام‌های اخلاقی، به دست خواهیم داد.
اهم این اصول و مبانی، در چهار گروه کلی «معرفتی و معرفت‌شناختی»، «مبدأشناختی»، «انسان‌شناختی»، و «عملی و غایت‌شناختی» قرار می‌گیرند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Ethics of Affection in the Ideas and Thoughts of Grand Ayatollah Javadi Amuli

نویسنده [English]

  • Sayyed Mohammad Reza Hejazi
چکیده [English]

Affection and love are the key and infrastructural elements of cognitive, moral and mystical realms. Thus, research on all the above-mentioned aspects can be considered a main part of the infrastructural or superstructural issues.
The position of affection in the realm of ethics and its close and strong relationship with the various parts of practical mysticism and ethics creates an unbreakable link between ethics and mysticism on the one hand, as well as ethics and affection and love on the other hand. This interconnectedness is so deep that affection and love lead to the actualization and formation of a affection-based ethical system. This afffection -based ethical system, which is called "affection ethics", links its theological and philosophical fundamentals with the element of love (love of God) on one side, and on the other side, it deals with the minor issues and diverse ethical subjects in the light of the principle of affection and love.
This study aims to study the fundamentals of "affection ethics" based on the views and thoughts of the learned expert, Ayatollah Javadi Amuli, and to illustrate their status in characterizing an ethical systematic structure compared to other common and defined ethical systems. Finally, a fundamental characterization will be presented to differentiate between "affection ethics" and other ethical systems.
Of these fundamentals, the most important ones are classified into four general "cognitive and epistemological, originological ,  anthropological , pragmatic and  teleological " groups.

کلیدواژه‌ها [English]

  • affections ethics
  • ethics and love of God
  • affection and love in ethics
  • affection and love in practical mysticism